Hoera, Honduras haalt het nieuws… Nou ja, hoera… Zondagmorgen is de president van zijn bed gelicht en naar Costa Rica gevlogen, en vervolgens heeft de parlementsvoorzitter zichzelf tot nieuwe president benoemd. Kortom, een staatsgreep en een politieke crisis, want de ´afgezette´ president wil uiteraard niet aftreden, en bovendien erkent de internationale gemeenschap de ´nieuwe´ president ook niet. Een korte impressie van wat hier aan vooraf ging…
De afgelopen maanden werd het nationale nieuws beheerst door de zogenaamde ´Cuarta Urna´, een ´vierde stembus´. In november zijn er nationale verkiezingen gepland, en de huidige (nu afgezette) president Manuel Zelaya, wil daar een ´vierde stembus´ plaatsen, naast de drie reeds gebruikelijke, 1 voor de president, 1 voor de parlementsleden, en 1 voor de burgemeesters. De ´vierde stembus´ zou zijn voor de vraag of de kiezer een verandering van de grondwet wil. Zelaya, in de volksmond ´Mel´, wil namelijk graag de grondwet wijzigen om te kunnen worden herkozen. In Honduras kan een president namelijk niet herkozen worden, en dus hooguit 4 jaar aan de macht blijven. De huidige grondwet dateert van de jaren 80, en is op zich niet ondemocratisch, maar Mel wil een nieuwe grondwet, ´van en voor het volk´, met inspraak van ´iedereen´. Een grondwet herschrijven is geen gemakkelijke en goedkope klus, want het parlement moet daarvoor ontbonden worden, en een nieuw ´tijdelijk´ parlement geinstalleerd worden om de klus te klaren. Kortom, een tijdrovende en dure klus, maar een arm land als Honduras leek zich die luxe te kunnen permitteren, temidden van een financiële crisis, een pandemie naast de chronische nationale problemen op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur om maar een paar sectoren te noemen.
Om zijn voorstel een populaire basis te geven, had Mel voor zondag 28 juni (gisteren) een zogenaamde ´consulta´, een soort volksraadpleging gepland. Niet een verkiezing of officieel referendum, maar een soort ´enquete´, uitgevoerd door het Hondurese Bureau voor de Statistiek (met dus veel meer kans op fraude, maar dat nam Mel voor lief). De vraag voor de bevolking was, of ze een ´vierde stembus´ wilden in november, oftewel een officiele raadpleging of de kiezen voor of tegen een nieuwe grondwet is. Ondanks het frauduleuze karakter van de geplande volksraadpleging van gisteren, was er niet echt sprake van een grote dreiging, maar de oppositie heeft zich met hand en tand verzet tegen de volksraadpleging, de rechter had de raadpleging zelfs illegaal verklaard. Mel wil van geen wijken weten, en zette zijn plan dapper door, totdat een staatsgreep zondagochtend daar dus een einde aan maakte. Het leger heeft hardhandig ingegrepen en de president onder schot gedwongen naar Costa Rica te gaan.
De huidige regering van Micheletti wordt gevormd door een elitegroepje aristocraten, die al decennia lang in het parlement zitten, en vrijwel unaniem de steun van het parlement hebben. Het leger steunt deze regering en moet de orde bewaken, wat o.a. inhoudt dat mensen die zich publiekelijk voor de ´cuarta urna´ hebben uitgesproken, gezocht worden. Vanmorgen in Puerto Lempira hoorde ik dat de burgemeester en de goeverneur van het departement bedreigd zijn en gezocht worden. Er is een nationale avondklok ingesteld, tussen 9 uur ´s avonds en 6 uur ´s ochtends mag niemand de straat op. Velen spreken van een ´terugkeer naar het militaire bewind van de jaren 80´.
´t Is lastig een gebalanceerde mening te vormen of een ´oplossing´ te formuleren, Mel is absoluut geen lieverdje, heeft een geschiedenis van illegale houthandel, is zeer waarschijnlijk betrokken bij drugshandel, de ´populaire´ steun voor zijn ´cuarta urna´ is deels ´gekocht´, en zijn grote voorbeeld is Hugo Chavez. Oftewel, de grote en unanieme steun van de internationale gemeenschap begrijp ik ook niet echt; Mel krijgt bijna de status van een martelaar. De staatsgreep is illegaal en een zware misdaad, maar ik heb ook niet zoveel vertrouwen in een terugkeer van Mel. Het alternatief, de huidige regering van Micheletti is nog minder hoopgevend doordat ze illegaal de macht genomen hebben, en bovendien geweld gebruiken door het leger in te zetten… ´t Is de vraag wat er nu verder gaat gebeuren, zowel op nationaal als internationaal niveau. De spanning is voelbaar bij iedereen, mensen organiseren zich, ook hier in de Mosquitia en gaan de straat op om te protesteren tegen de illegale regering en eisen de terugkeer van Mel; hier is de meerderheid vóór zijn terugkeer. Op nationaal niveau vind ik het moeilijk inschatten wat de meerderheid wil, alle media geven een gekleurd beeld: CNN is uitgesproken voor Mel, en de nationale media is uitgesproken voor de regering van Micheletti… Feit is dat het land momenteel in chaos ligt, en niemand weet wat er gaat gebeuren. Afwachten dus maar…
