donderdag, maart 19, 2009

Van Fidel tot Mayday

Al weer een paar weken sta ik inmiddels voor de klas. Naast Engels geef ik nu ook Ciencias Sociales, een soort mix tussen ´wereldoriëntatie´ en maatschappijleer. Best interessant, ik leer zelf ook nog wat over bijvoorbeeld de Hondurese politiek en hoe trots je op je land moet zijn (er is namelijk geen land als Honduras). Het lesgeven is absoluut een enorm interesante ervaring, af en toe zwaar vermoeiend maar ook verbazingwekkend als ik het vergelijk met mijn eigen lagere schooltijd…

Zo wordt bijvoorbeeld de orde ´ga jij de bel eens luiden´ gevolgd door het zoeken naar een steen op het grindpad, die vervolgens herhaaldelijk met kracht tegen het ijzeren hekwerk van de trap wordt getikt. Tja, het klinkt ergens best als een bel. De voorzieningen zijn echt beperkt, er kan vrijwel geen materiaal opgeslagen worden op school, en alle leerlingen nemen hun boeken en schriften en andere materialen mee van en naar huis. Dat resulteert er dus in, dat er vaak pennen, potloden, puntenslijpers e.d. zoek zijn, kwijt, verloren of uitgeleend of gewoon ´vergeten´. Soms zijn er te weinig boeken, of hebben de ouders geen geld om een boek te kopen, en wordt ´alles´ gekopieerd. Reden genoeg om steeds weer creatief les te geven en op alles voorbereid te zijn.

Sinds mijn aantreden is er sprake van dat er electriciteit zal worden aangelegd, maar vooralsnog red ik me met 3 verlengsnoeren vanuit een nabijbelegen kerk als het gaat om de ghettoblaster met Engelse liedjes. Dat gaat natuurlijk wel eens mis, en als het regent gaat het ook niet; geloof het of niet, maar ik heb al regelmatig liedjes acapella voorgezongen (vals zingen is hier gelukkig niet zo erg). Jammer is alleen dat de akoestiek enorm slecht is, de lokalen zijn hoog maar van alle kanten open (ramen en kieren), waardoor er enorm veel geluiden van buiten en naastgelegen lokalen binnenkomen. Je moet dan ook echt je stem ´verheffen´, en kinderen met een zachte stem zijn vrijwel onverstaanbaar.

Engels geven aan kleuters valt nog niet echt mee. Liedjes zijn altijd leuk, maar als je dan wilt uitleggen wat ze nou eigenlijk zingen, wordt er nog wel eens afgehaakt, oftewel rondgelopen, gepraat en alles behalve opgelet. De kleuterjuf gaf me dan ook al snel een lineaal in handen: ´hier, gebruik die maar, dat helpt wel´…

Het fenomeen bijnamen was me al redelijk bekend (ooit vroeg ik een winkelier naar zijn naam, en toen zei hij ´eend´, en ik herhaalde mijn vraag, waarop hij zei: ´ik heet eigenlijk José, maar niemand weet dat, mijn vader noemden ze ook altijd ´eend´. Tja, als je vader loopt als een eend, zit je daar dus generaties lang mee opgescheept), maar nu realiseer ik me dat dat al op heel jonge leeftijd begint. Een meisje met lichtelijk Aziatische trekken in haar gezicht, is ´Chineesje´. Maar hoe heet ze dan? Ja, ze heet eigenlijk Samantha, maar we noemen haar Chineesje (vertelde de juf). Verder zijn (verbasteringen van) politieke helden ook populair, zo heb ik in klas 5 een heuse Fidel Castro.

Verder is het af en toe grappig om te zien hoe hier eerder Engels is gegeven. Soms komen leerlingen naar me toe met de vraag naar de betekenis van een onverstaanbaar woord, en als ik dan vraag ´maar wat is dat dan?´ antwoorden ze steevast: ´da´s Engels.´ Een soort garantie dat ik dan wel de betekenis moet weten… Ook is de invloed van bepaalde films merkbaar: ´Juf, als je hulp nodig hebt, moet je ´Mayday´ zeggen he?´

Inmiddels zijn zowel leerlingen als docenten wel aan de buitenlandse juf gewend, maar zo af en toe komen er tijdens de lessen nog opmerkingen als: ´juf, ik zag vandaag een Amerikaan, hij was net zo wit en lang als u´. Of komt de vraag ineens: ´hoe heet uw land ook al weer?´

zaterdag, februari 28, 2009

´Profa´

Sinds afgelopen week ben ik ´profesora de inglés´. Op een lagere privéschool geef ik Engels, in de middaguren. In tegenstelling tot wat je misschien zou denken, is een privéschool hier niet een luxe bedoening, al kost betalen de ouders wel meer schoolgeld dan op een publieke school. Maar omdat alles door de ouders zelf gefinancierd moet worden, zijn er maar beperkte voorzieningen; het gebouw is bijvoorbeeld niet goed afsluitbaar, we hebben geen gordijnen (en af en toe wel felle zon), en er is ook geen electriciteit.... Daar sta je dan met je ghettoblaster en voorbereide lessen vol met educatieve liedjes...
´t Zijn korte lesuren, 2x35 minuten per klas, dus het is zo voorbij, ´k moet m´n best doen het niet te vol te willen maken. Behalve Engels is het natuurlijk ook een soort interculturele uitwisseling en algemene ontwikkeling: ´Ik kom uit Nederland. Weet iemand waar dat ligt?´ ´Ja, ik, ik ook.´´Oké, waar dan?´´Nou, dat ligt heel ver weg.´Juist ja, daar.

Het voordeel ten opzichte van een publieke school is wel dat de klassen wat kleiner zijn, zo´n 6-10 leerlingen per klas, met uitzondering van de kleuters en de eerste klas, dat zijn er zo´n 20. Het is een leuke uitdaging, net als een aantal privégroepjes die zich spontaan hebben gevormd. ´k Ben benieuwd hoe lang iedereen het volhoudt, we zullen zien. Ik ben in elk geval lekker bezig!







maandag, februari 16, 2009

Valentijnsdag

Valentijnsdag is hier niet alleen een dag van verliefden, maar ook van vriendschap in het algemeen. Kaartjes, sms-jes, of zelfgebakken koekjes - het kan allemaal :)


Voelde het goed om weer in Tegucigalpa te zijn, het voelt nog beter weer in Puerto Lempira te zijn! Inmiddels ben ik al weer bijna een week op m´n ´stekkie´, en dat is heerlijk. Eindelijk alle koffers uitpakken, ´iedereen´ weer zien, kadootjes uitdelen en weer aan de slag...

woensdag, februari 04, 2009

Terug in Tegus

Sinds gisteren ben ik met bagage en al, gezond en wel, weer in Tegucigalpa beland. Een nachtje in Miami had de jetlag qua tijdsverschil al redelijk beperkt, en het ´koude´ front dat momenteel boven Honduras hangt, maakt de overgang qua temperatuursverschil ook niet zo groot: het is hier momenteel 18 (!) graden en het miezert een beetje; met uitzondering van mijn winterjas kan ik vrijwel dezelfde kleren aan als waarin ik vertrokken ben.

´t Voelt goed hier weer te zijn, en na een lekker lange vakantie ben ik vanmorgen meteen weer aan de slag gegaan: een vergadering bij GOAL over de verdere voortgang (en afsluiting) van het onderzoek. Goed nieuws: ze zijn erg tevreden over de eerste versie, en het wachten is nu nog op wat laatste (kleinere) commentaren en aanpassingen, het maken van een samenvatting etcetera. Daarnaast willen ze graag een presentatie (of mogelijk meerdere) voor andere nationale en internationale organisaties en autoriteiten, waaronder de VN. Leuk om te horen -interessante uitdaging-, en fijn om een bevestiging te krijgen van de toch wel omvangrijke klus, die nu grotendeels geklaard blijkt te zijn. Afhankelijk van de omvang van de commentaren en de te verwachten presentaties, hoop ik deze of volgende maand het geheel te kunnen afronden.

De komende dagen ben ik bezig met nog wat andere bezoekjes en contacten (wat vrienden en oud-collega´s bezoeken, het beginnen van de verlengingsprocedure van mijn verblijfsvergunning e.d.) die ik in Puerto Lempira niet kan doen. A.s. dinsdag hoop ik naar Puerto Lempira te reizen, waar ik erg naar uitzie. Daar hoop ik de eindversie van het rapport te kunnen maken, en me ook te oriënteren op andere werkmogelijkheden.

zondag, januari 11, 2009

dinsdag, december 09, 2008

Vlak Voor Vertrek

Het grootste deel van mijn tas is al gepakt, morgen hoop ik naar Tegucigalpa te vliegen, en vandaar a.s. maandag naar Nederland. Uiteraard zijn de laatste dagen nog vol en druk, en afscheid is nooit leuk :( zeker na zo´n lange tijd, waarin je toch wel wat opbouwt in je omgeving. Maar ik zie ook uit naar Nederland, en heb er zin in om ´iedereen´ weer te zien en het weer eens koud te hebben... ´t Is nog onduidelijk hoe het allemaal verder gaat, ik ben in elk geval tot en met januari in Nederland, en ga dan sowieso terug naar Honduras, maar weet nog niet precies voor hoe lang. Wordt vervolgd...

zaterdag, december 06, 2008

Nog een veldtrip

De afgelopen weken heb ik me vooral beziggehouden met de eerste verwerking van gegevens, en het presenteren van de eerste resultaten aan de betrokkenen. We zijn opnieuw op reis gegaan; hebben een deel van de dorpen opnieuw bezocht en geprobeerd, in een participatief proces, aanbevelingen te formuleren, op basis van de verzamelde informatie. ´t Was een enigszins hectische reis, maar absoluut de moeite waard.

het nieuwe vliegtuigje van Honduras Air, wat ons dit keer ophaalde vanuit Brus Laguna

De vice-burgemeester van Villeda Morales doet zijn zegje




Deelnemers in Puerto Lempira





In Puerto Lempira een presentatie met beamer

Het onderzoeksteam

Bijeenkomsten en gevolgen van Paloma

participatie in Plaplaya

bijeenkomst in Batalla




Aangetaste kerk, gevolg van de storm Paloma





de kerk van dichterbij






aangespoelde koe, deel van het vee verloren gegaan met Paloma

zaterdag, november 08, 2008

Plaplaya

zo werd de yucca voorheen geraspt, voor de komst van de electrische rasp (zie vorige bericht)



de Garífuna vrouwengroep van Plaplaya




Casavebrood met jam





Interview aan huis

Een aantal dorpen van La Mosquitia wordt bewoond door de zwarte Garífuna, een cultuur die nogal verschilt van de Miskitos. Miskitos eten bijvoorbeeld geen casave, zijn over het algemeen iets minder georganiseerd en meer timide. De Garífunas hebben ook hun eigen inheemse organisaties die hun rechten verdedigen, spreken hun eigen taal (garífuna) maar daarnaast beheersen ze het Spaans erg goed, beter dan de gemiddelde miskito en zijn ze extroverter in contacten.

Garífunas

Garífunavrouw in Batalla, met zeef voor casave-meel. Casave is een soort plat brood, gemaakt van yucca (een aardappel-achtige wortel). De yucca wordt eerst geraspt, vervolgens gezeefd, en dan gebakken. Casave is maandenlang houdbaar, en wordt in allerlei combinaties gegeten: met kaas, jam, boter of gewoon bij de rijst en vlees. Ideaal in tijden van overstromingen.



huisje gebouwd van lianenconstructie


lianenconstructie van dichterbij


Rasp om yucca te raspen en casave te maken. In verschillende dorpen zijn vrouwengroepen georganiseerd, die via een project gezamenlijk een motor hebben kunnen kopen, om het raspen electronisch te kunnen doen.

vrijdag, november 07, 2008

Barra Patuca

water in de straten



collega´s Merly en José




ondergelopen ´finca´s´ aan de rivier Patuca: de mensen verblijven hier wanneer ze rijst verbouwen aan de rivieroever







mieren overlevend in het water




in de boot onderweg hebben we een hert gered van de verdrinkingsdood. Met een boot vol opgewonden miskitos kon ik het helaas niet van de slacht redden... het avondmaal van een deel van mijn team (sorry Bambi)

Brus Laguna

naast de gedroogde vis



het ´Centro de Salud´...




spelen





woonhuis






kippen hoog en droog

Rust lijkt weergekeerd



We zitten nog steeds midden in het ´orkaanseizoen´, dus je weet maar nooit...


Er is veel gebeurd in Honduras in de afgelopen paar weken, ik begrijp dat het in Nederland maar beperkt in het nieuws is geweest, maar hier is op nationaal en lokaal niveau de noodtoestand uitgeroepen, door zware en langdurige regenval. Het hele land is geteisterd door overstromingen, vrijwel alle rijstoogst, yucca (onderdeel van het basismenu in de moskitia) en andere cultiven zijn verloren gegaan. Gisteren leek er een orkaan aan land te gaan in de Moskitia, maar gelukkig wijzigde die van koers. Er was angst voor extreme regenval op de al meer dan verzadigde bodem, maar sinds gisteren heeft het niet meer geregend.


En dat is bijzonder, want de afgelopen 3 weken heeft het vrijwel constant geregend. Van die 3 weken waren we 2 weken onderweg met veldwerk, interviews over inheemse gewoonten bij o.a. overstromingen. Een betere planning kan niet ;) Live konden we zien wat een overstroming inhoudt in de dorpen, hoe de mensen zich organiseren (of niet) en wat voor impact het heeft op transport en aanvoer van levensmiddelen.


Interessant, maar zeker ook zorgwekkend. In een gebied wat toch al geïsoleerd ligt van de rest van Honduras, waar veel mensen afhankelijk zijn van zelfvoorzienende landbouw en visserij, is verlies van oogsten een regelrechte ramp, en zonder hulp van buitenaf wordt een enorme hongersnood verwacht. Vrachtschepen die normaal gesproken een paar keer per week nieuwe voorraden aanleveren in de wat grotere plaatsen, zoals Puerto Lempira, zijn al weken niet uitgevaren. Ook hier zijn basisproducten als rijst, bloem en eieren al bijna niet meer verkrijgbaar. Gelukkig is het sinds gisteren droog, en de eerste helikopters met hulpgoederen hebben al gevlogen. Naar verwachting varen ook de vrachtschepen vandaag of morgen uit.


Verschillende organisaties, waaronder MOPAWI, maar ook de nationale overheid en het Wereldvoedselprogramma van de VN bieden hulp met pakketten levensmiddelen. Het is nog de vraag hoe het verder zal gaan, er zijn vooral granen en zaden nodig, en, wanneer het water gedaald is, moet er opnieuw gezaaid worden. Tot de nieuwe oogst zijn veel mensen afhankelijk van spaartegoeden (in de Moskitia een te verwaarlozen factor) en hulp van buitenaf.


Sinds zaterdag zijn we weer in Puerto Lempira, en ik ben druk met het uitwerken van alle gegevens, een leuke maar tijdrovende klus. ´t Was de natste veldtrip ooit... ik zal wat foto´s uploaden ter illustratie.

zaterdag, oktober 11, 2008

Enerverend Veldwerk

visvangst in Ilaya

ruilhandel: vis voor rijst

gevangen haai

rijst drogen op koeienhuid




Met z´n zessen zijn we volop bezig gegevens te verzamelen. Om er in te komen en wat meer ´formele´ informatie ter achtergrond te hebben, zijn we begonnen in Puerto Lempira met o.a. de burgemeester, de goeverneur van het departement, een aantal organisaties die hier actief zijn, en andere ´interesante figuren´. Inmiddels zit ook de eerste veldtrip erop, en het is echt ongelooflijk wat er allemaal naar boven komt. We hebben een redelijk gestructureerde aanpak van groepsintervies: o.a. lokale leiders, vrouwen, kinderen, jongeren, dokters of verpleegkundigen (als die er zijn), ´gewone mensen´, educatief personeel, maar komen ook altijd onverwacht interessante personen tegen, zoals bijvoorbeeld kruidengenezers; natuurlijke geneeswijzen worden hier veel gebruikt. En horen veel verhalen over ´profeten´ die tot voor kort orkanen voorspelden of voorkwamen.

Een eerste algemene indruk is dat in dit gebied mensen gewend zijn aan jaarlijkse overstromingen, maar deze nemen de laatste jaren toe in aantal en impact, en daar is vrijwel niemand op voorbereid. Deze veldtrip was wel een van de meest enerverende voor mij, tot nu toe. In een een aantal dorpen is de situatie echt schrijnend. Ze liggen afgelegen, in een laag gebied en hebben in sommige gevallen al 4 overstromingen gehad dit jaar. Vrijwel alle rijst is verloren gegaan, de mensen eten het weinige wat ze verder nog hebben, vaak heel eenzijdig (wij moesten dus eten meenemen).

GOAL is hard bezig geweest om watertanks te plaatsen, omdat het vervuilde rivierwater (zowel drink- als badwater) voor veel ziektes zorgt. Het regent momenteel veel, dus water was geen probleem. Tenminste, qua consumptie. Met een deel van het team ben ik naar Ilaya geweest, een dorp vlak bij de Kaap Gracias a Dios, het uiterste puntje van Honduras, waar Columbus volgens de verhalen ooit voet aan land zette. Vanaf Klupki, het eerste dorp in de regio, is Ilaya vrijwel alleen te paard bereikbaar; wadend door water dat tot heuphoogte komt...

Qua natuur is het prachtig, we hebben apen gezien, vissers die hun vangst ruilen voor rijst, echt ongelooflijke ervaringen, maar de mensen wonen praktisch in het water. Het vee loopt er rond (en laat zijn vlaaien achter), je laarzen zijn soms niet hoog genoeg, en er zwemmen kinderen tussendoor... De lokale gezondheidscentra zijn niet altijd even goed uitgerust, soms is er zelfs geen antibiotica te vinden. Omdat vrijwel de hele zone in een laag gelegen gebied ligt (en de akkers steeds weer en meer onder water lopen), zijn er, behalve volksverhuizingen, weinig opties voor de lange termijn, ben ik bang.

´k Heb veel geleerd en heb een geweldig team: jonge, enthousiaste mensen, en 1 ongelooflijke grappenmaker die iedereen uit z´n slaap houdt.








Fotos Veldtrip V

Soms zijn de tegenstellingen groot: huizen met VHF radio (zie antenne) in Ilaya

in hetzelfde Ilaya: traditionele huisjes

de kliniek van Ilaya: ik word hier liever niet ziek

met collega Floraina op weg naar Klupki

Een van de cementen bruggen die GOAL heeft gebouwd: geen overbodige luxe

Foto´s Veldtrip IV

met collega Floraina voor de school in Ilaya

dubbele regenboog in de ochtend

vlot met palmtakken, gebruikt als dakbedekking

Kaap Gracias a Dios: het laatste puntje Honduras

de ´weg´ van Klupki naar Ilaya