Hollandse terug uit Honduras

Invitation to connect on LinkedIn

2012-01-26T15:04:00.001-06:00

From Anja de Boer

Coordinator School Programs (temporarily) at Edukans

Utrecht Area, Netherlands

I'd like to add you to my professional network on LinkedIn.

- Anja

Confirm that you know Anja

You are receiving Invitation to Connect emails. Unsubscribe

Van Marco en de machines

2011-10-06T14:33:00.002-06:00

Ik zou een lang verhaal kunnen beginnen over alle machines die alles voor je doen, over het altijd ´trekken van agenda´s´, de regen en de wind, alle regeltjes, telefoons die slimmer zijn dan jezelf, 24/7 online zijn, Marco Borsato, Nick & Simon en zovele anderen – maar ach, zó vreemd is het me nou ook weer niet, en hoe je ´t ook wendt of keert, ik ben en blijf een geboren Nederlander. En geniet ook gewoon lekker van stroopwafels, een zak drop of een jongbelegen Edammer...

Velen vragen of het een grote overgang is – van Honduras naar Nederland, nu niet met vakantie, maar om te wonen en werken (voor goed is een te groot woord - geen idee wanneer je dat zegt). En kennelijk had de lange ´aanloopperiode´ zin, want het valt, na twee weken Nederland, nog best mee. Van alle kanten was ik gewaarschuwd voor de grote verschillen, en ik was er ook bewust mee bezig.

De zon kwam mee, en bleef meer dan een week, dat maakte het zeker makkelijker. Hoe vaak kunnen we nog schaatsen in Nederland? Juist toen ik er was, in januari 2010. Hoe vaak kun je zwemmen in de Noordzee in oktober? Juist nu ik terug kom… En dan een warm welkom met familie, een verrassingsweekend met vrienden – en nu zomaar een (tijdelijke) baan in Amersfoort, op het snijvlak van mijn interesses: onderwijs en ontwikkeling. Ik voel me echt een geluksvogel.

Valt nog mee, de overgang...

2011-10-03T03:53:00.002-06:00

(voorlopig) laatste blik op CA

2011-09-19T22:51:00.001-06:00

Honduras Promotion: PANACAM

2011-09-14T15:12:00.000-06:00

Taulabé

2011-09-14T15:06:00.000-06:00

La Esperanza

2011-09-14T14:43:00.001-06:00

Transitie

2011-09-07T08:29:00.002-06:00

Is het mogelijk binnen een week na vertrek al heimwee te voelen? Bij het bekijken van een fotoreportage van Bruno van de Moskitia http://brunoat.com/photoblog/index.php?x=reportaje_mosquitia_honduras (een aanrader, mooie Moskitia beelden, en een overzicht van onze bezigheden van de afgelopen maanden) kreeg ik zowaar waterige ogen. Een week weg uit Puerto Lempira ben ik toch een beetje ontheemd. ´Thuis´, bij vrienden in Tegucigalpa (van alles en nog wat), La Esperanza (vrienden en vrijwilligers) en dan Taulabé (bergbeklimmen!) en Nicaragua (Granada!) nog te gaan, merk ik zoveel verschil. De overstap van een altijd allesomringende warmte naar temperaturen waar je je meer op kleden moet, van meer naar minder rijst en meer tortillas, van vis naar meer vlees, van water naar weg, van strand naar stad, maar ook van een koude naar een warme douche, en van schaarse groenten naar een paradijs van vers fruit en zo goedkope groenten dat ik wel wil blijven kopen en koken. Het is anders nu ik weet dat ik voorlopig niet terug zal keren naar daar waar ik had geleerd te leven en thuis te zijn. I love La Moskitia… Maar zie ook uit naar Nederland. Ben blij dat ik de tijd heb genomen voor deze transitie.

Levenskunst

2011-08-29T09:22:00.001-06:00

Bijna al mijn spullen zijn al verkocht of weggegeven, al staat er nog wel genoeg in mijn huis om nog even comfortabel te kunnen wonen tot mijn vertrek uit Puerto Lempira aanstaande woensdag. Mijn bezittingen probeer ik te reduceren tot twee tassen en een paar dozen. Valt niet altijd mee, maar het voelt goed. Het afscheid en het naderend nieuw begin maken me soms melancholisch maar doen me ook nadenken over de kunst van het leven, wat er van te maken, waar dan ook.

In verwondering genieten van een mooi uitzicht of de cadans van een reis, een vriendschap of zomaar een contact op straat, verse soep of gewoon een bord met rijst, en tegelijkertijd te weten dat je er zonder kunt, de balans van het geluk te vinden op eigen initiatief, zonder alleen maar af te hangen van de omstandigheden. Het loslaten van verwachtingen, maar dat zonder richting te verliezen. Thuiskomen is zijn daar waar je hart ligt, en dat kan op allerlei plaatsen zijn.

Voor mij nu afscheid van hier, en voorbereiding op daar. Dankbaar ben ik voor alles wat mijn tijd in Honduras me gebracht heeft, de mensen, de contacten, de omgeving, de ontwikkeling, mijn plaats hier, het thuiskomen. Niet makkelijk om dat alles los te laten, maar juist om datzelfde alles weet ik me een gezegend mens.

La Reina del Sur

2011-08-26T09:31:00.002-06:00

Film en muziek spreken tot de verbeelding. Zo ook hier, en jong en oud, man en vrouw laat zich graag meeslepen in dramatische songteksten, spannende soapscenes en aanstekelijke beats. Ik kan me van één van mijn Engelse lessen herinneren, toen ik Bryan Adam`s `Everything I do, I do it for you` gebruikte tijdens een examen, dat één van mijn (mannelijke) leerlingen serieus een traantje wegpinkte, toen hij muziek hoorde èn inmiddels de tekst begreep. Veel songteksten zijn Spaans, maar verrassend populair zijn hier Engelstalige Country en jaren `80 romantische muziek.

Als het even kan is er in de open boot (jawel) of de auto een muziekinstallatie aanwezig, met een goede vertegenwoordiging van de populairste nummers van de locale radio en Karataska, de disco van Puerto Lempira. Geen salsa of merengue, maar swingende country, opzwepende reggaetón en suikerzoete romantische ballades of rancheras wisselen elkaar in rap tempo af en worden graag meegezongen. Zo kan het zijn dat je `s morgens rond zes uur in een auto zit, luisterend naar `Blind Love`, `Table for Two` (country), gevolgd door `Eclipso total de amor` (de Spaanse versie van `A total eclipse of the Heart`) `Someone loves you honey, more than anything in the world`, dramas als `Mi vida eres tu, y solamente tu` (mijn leven dat ben jij, en jij alleen), `Vuelve, mi amor eterno` (kom terug, mijn eeuwige liefde) en hete hits van Daddy Junkie.

Een andere populaire variant van drama meebeleven, zijn de telenovelas, de soapseries. Latijns-Amerikaanse series worden, ook in Puerto Lempira graag gekeken. Elke telenovela heeft zo zijn hoofdthema. Familievetes op groteske haciendas, romantische intriges, onmogelijke liefdes en verrassende ontknopingen, of ontvoeringsdrama`s, alles doorspekt met veel verraad, haat, nijd en liefde worden hier op de voet gevolgd. De nieuwste telenovela houdt ook mannelijke kijkers aan de buis gekluisterd: La Reina del Sur (Koningin van het Zuiden).

La Reina del Sur werd al jaren bezongen in een ranchera, en is gebaseerd op het echte verhaal van een beruchte Mexicaanse drugsbaronesse, Theresa Mendoza. Natuurlijk weet niemand hoe het allemaal precies zit, waar ze is, of ze nog leeft, of in de gevangenis zit of een paradijselijk leven leidt ergens op een verborgen locatie, maar feit is dat ze furore heeft gemaakt als heldin in de drugshandel. Een thema dat zich goed leent voor een dramatische presentatie in een telenovela, met elke dag een nieuw avontuur van de reina. Keiharde onderhandelingen, spannende smokkeltochten, dubbelzinnige contacten en een stoere vrouw als hoofdpersonage, bieden stof voor meer dan voldoende vecht- vlucht- vrij- en schietscènes. Succesvolle drugsbaronnen vormen een rolmodel voor veel jongeren in Puerto Lempira, waar velen direct of indirect financieel afhankelijk zijn van de drugshandel, dus spreekt deze serie extra tot de lokale verbeelding. In korte tijd veel geld verdienen, grote huizen bouwen, privévliegtuigen vliegen, doen wat je wilt en met wapens alles onder controle houden, daar draait het om. Was het allemaal maar slechts een telenovela…

Weekend Pranza

2011-08-22T16:26:00.003-06:00

met Ada´s zus

de workshop, gehouden in de kerk, trok een publiek van alle leeftijden

workshopmateriaal

verplicht nummer: de gezamenlijke lunch

een betere manier van afscheidnemen kan ik me niet voorstellen: Ada, mijn kantoorcollega en goede vriendin, nodigde me dit weekend uit naar Pranza, het dorp waar zijn vandaan komt. De vrouwenorganisatie MIMAT organiseerde daar een workshop over moeder-kind gezondheidszorg. Heel leuk om bij te zijn, en om dit prachtige dorp (op de valreep) nog te leren kennen. Pranza ligt aan de rivier de Coco, de grens tussen Honduras en Nicaragua. Kwam terug met grapefruits uit Nicaragua en van alles van het land van Ada´s ouders.

weekend Pranza

2011-08-22T16:21:00.002-06:00

water is geen probleem in Pranza, in tegenstelling tot vele andere dorpen hier

Donaldo aan de rivier de Coco

Ada´s oma

kinderen in Pranza

koeien in Nicaragua!

Weekend Pranza

2011-08-22T16:09:00.002-06:00

oversteek van de Coco rivier, grens met Nicaragua

UNDP auto (die ons een lift gaf)

team

bus in the middle of nowhere (eerste deel van de reis)

Ada en Santo

dag huisjelief - en nieuwe buurman

2011-08-18T20:09:00.000-06:00

Roatan!!!

2011-08-15T17:26:00.001-06:00

De wereld is vol verrassingen. Ik heb zin in de uitdaging van het `weer naar Nederland gaan`. Voor nu geniet ik nog met volle teugen van wat Honduras me te bieden heeft. Het klikte zo goed met Aalia en Bruno dat we besloten een gezamenlijke vakantie naar Roatan in te lassen. Roatan, tropisch eiland in de Caribische (echt azuurblauwe) zee, snorkel en duikparadijs met ongelooflijk mooie stranden, lekker eten en spannende coctails. En dat in goed gezelschap van twee fantastische mensen. De moeite waard!

2011-08-15T17:22:00.000-06:00

2011-08-15T17:17:00.000-06:00

Perspectief van collega´s

2011-07-30T11:10:00.002-06:00

Voor wie het leuk vindt om een kijkje te nemen op de blogs van mijn actuele collega´s:

Blog van Aalia, in het Engels met uitgebreide verhalen en foto´s van haar en onze belevenissen:

http://www.aaliachatur.com/

Blog van Bruno, in het Spaans, maar met heel veel prachtige foto´s. Een aanrader om te kijken, al was het alleen maar om de foto´s:

http://brunoat.com/

van alles wat....

2011-07-26T16:39:00.002-06:00

Met Aalia en nu ook Bruno, een Spaanse student die ons sinds vorige week vergezelt, gaan we op zoek naar indicatoren omtrent de huidige stand van zaken van de Millenium Ontwikkelingsdoelen in La Moskitia. Klinkt misschien vaag, maar het komt er in kort op neer dat we een soort ´snapshot´ nemen van de actuele sociaal-economische situatie van het gebied: armoede in het algemeen, de gezondheidszorg, het onderwijs, mensenrechten en milieubeheer. Voor zover mogelijk binnen twee maanden natuurlijk. Voor mij een mooie gelegenheid om een soort overzicht te krijgen van alles wat hier gaande is. Daarnaast vormen we een geweldig team zo met z´n drieën, zowel professioneel als persoonlijk hebben we een goede klik. Om ze niet alleen Puerto Lempira ´city´ te laten zien, gaan we er natuurlijk ook op uit naar een aantal omliggende dorpen. Een kleine foto impressie, met dank aan Aalia en haar camera.

spelende kinderen in de regentijd - Puerto Lempira
schuilen onder de vleugel van het vliegtuig - vliegveld Puerto Lempira

op bezoek in Dakra Tara, vergezeld door het lokale personeel van de kliniek. Elke twee maanden worden dorpen als Dakra Tara voorzien van een paquete básico: een korte voorlichting over verschillende gezondheidsthema´s, inentingen en distributie van een chloormix om (drink)water te behandelen, condooms en medicijnen tegen parasieten.

In en om de boot (I)

2011-07-26T16:35:00.002-06:00

In en om de boot

2011-07-26T16:28:00.003-06:00

Melancholie

2011-07-13T16:24:00.000-06:00

Nee, nee, niet dáár, nee, híer! De jongen wijst met uitgestrekte arm zijn vriendje aan wáár. Dáár! Hoog in de cashewboom zit een rijpe vrucht. Zijn vriendje slingert een paar keer een steen in de lucht, en vervolgens valt ´ie naar beneden. Klaar voor consumptie.

Een wandelingetje door Puerto Lempira, zomaar op een gewone namiddag. Kinderen en tieners komen me tegemoet, keurig in uniform, want de scholen gaan net uit. ´Hola Anja!´ groeten velen en ik herinner me wat Gabriela, een vrijwilligster met wie ik onlangs wat schoolbezoekjes deed, me zei: ´Anja, echt bijna iedereen kent jou´! En het is waar, na ruim vier en half jaar Puerto Lempira, waarvan twee jaar werken met jongeren in het cultuurproject, ben ik niet meer zo´n heel vreemde verschijning, ondanks mijn hier opvallende lengte en huidskleur.

Het voelt vertrouwd, het ´rondje om de kerk´, de blik op het meer van Karataska, de gesprekjes op straat, de kleine boodschappen bij de bekende winkeliers, de modder in de straten, want ja, de regentijd is begonnen. Langzaam begint tot me door te dringen dat ik aan het afscheid nemen ben. Na lang wikken en wegen heb ik besloten dit jaar naar Nederland terug te gaan, voor in ieder geval een jaar.

Het culturele programma is afgesloten, en nu ben ik voor twee maanden gids/vertaler/begeleider van Aalia. Een leuke klus om mee af te sluiten en me voor te bereiden op mijn vertrek: 23 september hoop ik weer voet op Nederlandse bodem te zetten.

Melancholie van afscheid en spanning van een nieuw avontuur!

Puerto Lempira - zomaar wat foto´s

2011-07-11T16:54:00.002-06:00

Ik heb het geloof ik al eens vaker gezegd, maar als je mij vraagt wat me zo aanspreekt in La Moskitia, is één van mijn antwoorden zeker de beelden. Fragmenten, indrukwekkende, ludieke, melancholishe of soms simpelweg prachtige kiekjes, die ik lang niet altijd vastleg, maar die me wel ´voeden´. Nu met Aalia, op zoek naar mensen, informatie en interviews wandelen we heel wat af en opnieuw ben ik onder de indruk. Met dank aan Aalia en haar camera.

Kimberlyn, één van mijn favoriete vrijwilligers en goede vriendin. We komen haar tegen op straat, ze komt net terug van haar vrijwillige stage in het ziekenhuis, waar ze helpt bij de opvang van patienten in de EHBO afdeling.

Puerto Lempira - Logistiek

2011-07-11T16:46:00.001-06:00

het is weer volop regentijd

het vliegveld - klaar voor de oversteek

landen in Puerto Lempira

vlucht vanuit Tegucigalpa, met Aalia

Puerto Lempira - melancholie

2011-07-11T16:30:00.002-06:00

aanlegsteiger bij MOPAWI - de Yakal Tara waarin ik -nu al weer meer dan 2 jaar geleden- heel wat tochtjes heb gemaakt.
In het midden Ada, de secretaresse van MIMAT, met wie ik de afgelopen 2 jaar het kantoor deelde. We zijn bij haar thuis voor een interview met Aalia (links), de Canadese studente die ik in juli en augustus begeleid in een monitoring van de Millenium Ontwikkelings Doeleinden, een opdracht voor de WHO.

De vrijwilligers tijdens de slot-activiteit van het Culturele Programma

Smullen van de soep, bereid door de vrijwilligers om extra geld in te zamelen voor het sociaal-culturele centrum wat gebouwd wordt midden in Puerto Lempira. De eerste bouwwerkzaamheden zijn al begonnen - het belooft een groot en integraal gebeuren te worden.

en van doppen en een muur

2011-06-22T22:58:00.002-06:00

Geloof het of niet, het door onze culturele stagaire/vrijwilligster Wendy georganiseerde ´schoonmaaktoernooi´ op 4 scholen in Puerto Lempira werd een onverwacht groot succes. Zowel leerlingen als leraren deden fanatiek mee (d.w.z. maakten fanatiek schoon!) en iedereen was blij met de prijzen, die uiteindelijk - door het leerlingencomité- eerlijk werden verdeeld, want eigenlijk hadden ze allemaal gewonnen...

olie-vaten worden hier vaak hergebruikt als mega-prullenbak. De vrijwilligers gaven ze een kleurig tintje, en de scholen waren er blij mee in de strijd tegen zwerfvuil. En de grootste prijs: een workshop in het maken van een muurschildering met doppen, geheel verzorgd door de culturele vrijwilligers, voor de leerlingen van de ´schoonste school´... ook hier met een verrassend resultaat: een mooi natuurlijk ontwerp en (tot nu toe) ongekende afmetingen: zo´n 5 bij 2,5 meter.... dat zijn een heleboel doppen.

van verf en vuilnis...

2011-06-22T22:53:00.001-06:00

verf- en schoonmaakfun

2011-06-22T22:46:00.000-06:00

Mijn fiets in Puerto Lempira

2011-06-08T16:56:00.002-06:00

Wat fietsendiefstal betreft, is Puerto Lempira net Amsterdam. Je kunt je tweewieler het best ergens aan vast ketenen of binnen zetten, wil je niet dat ´ie ongevraagd meegenomen wordt. En als je ´m ´s nachts geketend buiten laat staan op een rustig plekje, kan het ook goed zijn dat ´ie alsnog verdwijnt. Mijn eerste fiets hier verdween binnen een jaar, gewoon gepikt uit de tuin, waar hij op slot stond, vast aan een boom…

Toen binnen een jaar daarna mijn tweede fiets ook verdween, besloot ik de lokale fietsenverkopers niet te blijven sponsoren, maar het anders aan te pakken. Want qua omvang en inwonertal is Puerto Lempira echt geen Amsterdam. Dus loofde ik een beloning uit voor de vinder, ging twee weken lang lopend naar kantoor, en werd toen getipt door iemand die mijn fiets had gezien. Op nog geen halve straat afstand van mijn toenmalige kantoor trof ik ´m aan, in de tuin van notabene een bekende! Hij had ´m zelfs niet geverfd. Alleen het zadel stond wat lager. Uiteraard was mijn bekende geen dief, maar had hij de fiets ´eerlijk´ gekocht. Op aanraden van velen had ik de aankoopbon met serienummer op mijn naam bewaard, en kon ik dus uiteindelijk op de fiets naar huis.

Weer een jaar later verdween mijn fiets ´s morgens vroeg, weer uit de tuin (goed, een ezel…). Maar mijn buren hadden iemand met een fiets zien slepen, díe kant op! Ik erachter aan, en ja hoor, aan de overkant van de straat ligt mijn fiets, met slot en al in de berm. Ik vraag aan de mensen die erbij staan te kijken hoe die daar terecht gekomen is, en een meisje vertelt me dat ´haar moeder zei dat het haar fiets was´. Maar ze hadden geen sleutel van het slot. Ik wel, dus ik kon er weer op de fiets van door.

Onlangs bleef ik wat langer op kantoor, en het was al donker toen ik op de fiets naar huis wilde stappen. Geen fiets! Aines, mijn grote vriendin van de aanlandige ´pulpería´ weet me te vertellen dat ze iemand heeft zien slepen met een fiets, maar omdat het donker was, was het haar niet opgevallen dat het mijn fiets was. Maar ze denkt te weten wie de dief is… Diezelfde avond nog gaan we op onderzoek uit, zonder resultaat. Wel vertelt Aines in de hele buurt dat mijn fiets is gestolen, en dat ik heel verdrietig ben, maar dat er een beloning wordt uitgeloofd voor de eerlijke vinder (en stiekem noemt ze ook de verdachte erbij). Ik bel een bekende bij het lokale radiostation en het signalement van mijn fiets, inclusief de beloning voor de eerlijke vinder wordt omgeroepen. De volgende dag doe ik aangifte en de politie verzekert me dat ze mijn fiets zullen vinden. Goed. Al mijn vrienden en bekenden zijn inmiddels ook op de hoogte, en zo af en toe krijg ik de melding: ´ik heb je fiets gezien!´ Na een paar vergeefse zoekacties, ruim een maand verder, begin ik de hoop te verliezen. Tot op een zaterdagochtend –ik ben per toeval op kantoor- de fietsenmaker komt aangerend: ´Je fiets staat bij ons. Heb je de bon? Ik weet zeker dat het jouw fiets is.´ Erop af, en een lekke band blijkt de nieuwe eigenaar te hebben verraden…

uitstapje Mocorón - rivier en finca

2011-05-13T12:09:00.002-06:00

als klap op de vuurpijl op de laatste dag namen een paar vrijwilligers ons mee de rivier op, naar een ´finca´ van kokosnoten, suikerriet en yucca, onderweg een visje vangend.... wat wil je nog meer :)

Feria in Mocorón II

2011-05-13T12:00:00.002-06:00

wat ze in Puerto Lempira kunnen, kunnen we in Mocorón ook, zo dachten de culturele vrijwilligers aldaar. En beter! als je het mij vraagt. De ´Heilige Week´ (Semana Santa) voor Pasen organiseerden ze een soort jaarmarkt, richtten een heuse ´badplaats´ in aan het strand van de rivier en een programma met spelen, zang en theater... En daar mocht ik naar toe voor supervisie.... leuke baan heb ik toch!!!

Feria in Mocorón I

2011-05-13T11:55:00.000-06:00

Creative reciclaje: muurschildering met doppen! (II)

2011-04-19T11:14:00.004-06:00

een van onze laatste projecten: muurschildering met plastic doppen. Goed, het rood laat zich raden (de populairste drank wereldwijd...) maar ook doppen van andere drankjes, of van kruiden, mayo etc. zijn van nut. In combinatie met een plastic flessen recycle project (waar ze altijd de doppen weggooiden!) is dit een lumineus idee om creatief te recyclen. pas op met geverfde muren: daar moet je eerst de verf afbikken, want anders pakt het cement niet. Vier dagen lang, met een expert erbij en zo´n 40 jongeren en kinderen die er geen genoeg van konden krijgen: een geweldige ervaring!

Creative reciclaje: muurschildering met doppen! (I)

2011-04-19T10:55:00.002-06:00

fotos feestweek (II)

2011-04-19T10:48:00.002-06:00

Inmiddels zijn we weer een heel aantal activiteiten verder. Het is ongelooflijk druk momenteel, want alles wat er nog gedaan kan worden met fondsen voor de Mosquitia in het kader van het culturele programma, kan en moet nu, voor eind juni, gerealiseerd worden. Bij tijd en wijle zwaar vermoeiend, maar over all gewoon erg leuk, omdat er nu ineens veel meer kan!

Hier wat foto´s, beginnend met de activiteiten van de jaarlijkse feestweek, halverwege maart. Met de vrijwilligers deden we mee aan de ´corso´ optocht, en verder hebben we weer een heleboel spelletjes georganiseerd. Ik blijf me verbazen over de creativiteit van de jongeren; het meest hilarische spel vond ik wel de ´dans met de sinaasappel: een muziekje met ritme, en de paren moeten dansen met een sinaasappel tussen hun hoofden. Het stel wat ´t langst volhoudt, wint. Levert geweldige poses op!

fotos feestweek (I)

2011-04-19T10:43:00.001-06:00

HABITAT II

2011-01-29T19:36:00.003-06:00

Celia´s jongste dochter

het terrein van doña Marta

doña Marta voor de keuken

de huidige woning van Marilu en familie, met op de voorgrond de ´badkamer´

Het huizenproject heeft even stil gelegen, deels wegens andere bezigheden van de commissieleden, en deels vanwege onduidelijkheid of e.e.a. nu echt van de grond zou komen, en we geen lege beloftes zouden doen. Habitat probeert hulp te krijgen van de gemeente Puerto Lempira, een lokale houtcorporatie en de gedeputeerde voor het department Gracias a Dios, en dat zijn een aantal langzame processen. Maar ons is verzekerd dat hoe dan ook de huizen gebouwd zullen worden, dus we kunnen doorgaan met de bezoekjes en het in kaart brengen van de sociaal-economische situaties van mogelijke deelnemers.

Als commité hebben we ons gesplitst in verschillende teams om meer gedetalleerde informatie over mogelijke deelnemers te verzamelen, zoals kopieën van identiteitskaarten, namen en geboortedata van kinderen, eventuele partners, inkomens en ook om foto´s te nemen van de huidige woonsituatie en het stuk grond waar het uiteindelijk huis gebouwd moet worden. Omdat het project nog in de pilot fase zit, komen alleen mensen in aanmerking die legaal grond bezitten.

Alleen in de bebouwde kom van Puerto Lempira kun je grond kopen met een kadasterregister. Daarbuiten valt alle grond van La Mosquitia onder beheer van de inheemse federaties, die toestemming verlenen (of verkopen) voor het gebruik van grond. Omdat we (nu) nog voornamelijk in de bebouwde kom werken, hebben we dus de gemeentelijke kadasteruittreksels nodig als bewijs voor het grondbezit. Eén van de comitéleden is rechter bij de lokale rechtbank, en heeft in naam van potentiele projectdeelnemers heel wat papierwerk kunnen bemachtigen. Grond die bijvoorbeeld nog in afbetaling is, of grond die nooit officieel gekocht is, maar waarvan wel bewezen kan worden dat ze al jaren door dezelfde familie bewoond wordt, kan zo gelegaliseerd bezit worden, zeker wanneer het gaat om kansarme gevallen (vaak alleenstaande moeders of mensen met een handicap).

Vorige week hebben we een heel aantal bezoekjes gedaan, en in de meeste gevallen hebben de potentiele deelnemers lappen grond van tussen de 300 en 500 vierkante meter. De grondsoort wisselt sterk binnen Puerto Lempira, we komen steenachtige bodem tegen, maar ook zandgrond, rode klei en stukken moeras, die duidelijk ´voorbereid´ moeten worden met kilos zand wil je er überhaupt op gaan bouwen. De regentijd is inmiddels voorbij, en zo komen we ook bij Doña Marta (zie bericht ´Ze hebben geen vader´), waar de modder ons nu niet de toegang verspert. Ze heeft een aardig terrein van zandgrond, met een aantal kokospalmen en andere bomen waartussen een (weliswaar versleten, maar nog bruikbare) hangmat hangt, en op de achtergrond uitzicht op het Karataska-meer. Het is het type terrein waar menig stadsmens jaloers op zou worden. Elsa, de rechter van het comité, heeft goed nieuws voor doña Marta: ze kan de legalisatie van de grond regelen, en heeft al een voorlopige verklaring van eigendom. We nemen foto´s en praten wat met de familie, krijgen verse kokos aangeboden en je zou bijna vergeten dat we komen om haar als ´kansarme´ in te schrijven voor het huizenproject…

Ook komen we weer bij doña Celia en in haar geval is de ´strijd´ om de grond nog niet gestreden: weliswaar zou ze door jarenlang gebruik de grond kunnen legaliseren, maar ze vertelt dat ze bedreigingen heeft ontvangen van iemand die zegt dat de grond van hem is. Terwijl we haar gegevens opnemen, komt haar zes-jarig dochtertje dichterbij, een uitgelaten kind dat koekjes begint uit te delen. Ze praat honderduit en identificeert zich helemaal met de miriki (zo worden buitenlanders in het miskito genoemd) want ook zij heeft een rokje aan met daaronder een korte broek. ´Ik wil ook op de foto!´ De vrolijkheid zelve. ´Heeft u een man?’ vraag ik intussen aan Celia om het vakje ´partner´ op het formulier in te kunnen vullen. ´Nee, momenteel heb ik geen man´…

Teruglopend naar onze fietsen vertelt Elsa me dat Celia´s man veroordeeld is wegens verkrachting van één van zijn dochters. ´Dat meisje, wat zo vrolijk met jou praatte… toen ze drie was. Hij is gevlucht en niemand weet waar hij uithangt.´ Ik kijk ontdaan en doña Angela, een ander comitélid zegt: ´Así son´. Zo zijn ze. ´Ik vertrouw mijn schoonzoon ook niet, en mijn kleindochter is al elf.´

Het grijpt me nog meer aan als ik hoor dat het niet Celia, maar de buren zijn die uiteindelijk aangifte hebben gedaan. Celia heeft duidelijk moeite haar gezin op de rails te houden. Haar –toch al betwistte- terrein ligt bezaaid met rommel, niet alleen huisafval maar ook fietsonderdelen, een kapotte paraplu en ander schroot. Elsa vermoedt dat ze één van haar kinderen erop uit stuurt om verkoopbare dingen te stelen… Toen we vroegen naar haar inkomen, vertelde ze dat ze schoenen repareert, maar al wekenlang geen kapotte schoenen meer had gehad.

Het blijft me nog dagenlang bij. Een extreem geval, maar niet geheel op zichzelfstaand, en dan nog een verhaal wat uitkomt. Toen ik vorig jaar een onderzoek onder jongeren deed, bleek al dat dit soort dingen ook hier vaker voorkomen dan je denkt, en al wordt het cultureel sterk afgewezen, vaak verdwijnt het in de (uitlekkende) doofpot, met informele ´regelingen´, meestal een geldbedrag betaald aan het slachtoffer of haar familie, zonder aangifte te doen. Een trieste realiteit.

Het hardlopen op de landingsbaan

2011-01-23T18:11:00.000-06:00

Als je lekker ´zit´ in je loop, neemt het ritme, de cadans van je voetstappen je soms vanzelf mee. Momenteel is mijn conditie niet zo geweldig, maar een tijdje geleden had ik weer zo´n moment, en een beetje in gedachten verzonken was ik aan mijn tweede rondje begonnen over de landingsbaan.

Pas na een tijdje zag ik hem, een militair in uniform, compleet met geweer en al, energiek op mij aflopend uit de verte van de baan. Hij doet alles om bezorgd mijn aandacht te trekken: hij zwaait wild met zijn armen op en neer, eerst gestrekt voor zijn lichaam, en dan, als ik gewoon rustig door blijf lopen, langszij, en op nog een heleboel andere manieren. Ik snap niks van de hele vertoning van zwaaiende armen… Moet ik van de baan af? Gaat er een of andere protocolaire ceremonie beginnen? Ik loop net zo lekker…

Ik probeer te praten, maar de militair brengt geen woord uit en begint een beetje ongemakkelijk te kijken. Dat gebeurt wel eens vaker, dat mensen denken dat ik alleen Engels spreek, en zich dus maar niet wagen aan woorden. Maar hij lijkt steeds bezorgder en blijft maar wild zwaaien, terwijl hij steeds dichterbij komt. Plotseling wijst hij naar de lucht, en roept met alle kracht uit: AVIÓN!!! Dat begrijp ik wel en ik ben gelijk uit mijn trance, zal ongetwijfeld een bizar sprongetje gemaakt hebben, kijk achterom en omhoog, versnel, en voor ik het weet is het vliegtuigje al geland, op zo´n honderd meter afstand.

Uiteindelijk werkt de hele situatie nogal op mijn lachspieren. Het is een van de kleine 6-persoons toestelletjes, type wat ook de straat over steekt, en waarvan er wel een heleboel tegelijk zouden kunnen landen op die inmense landingsbaan. Zonder dat je daar als hardloper nou last van hoeft te hebben, zoals ook nu weer blijkt.

Aines

2011-01-17T17:50:00.001-06:00

Aines is onze steun en toeverlaat in een kantoor met weinig voorzieningen. Als lid van de inheemse vrouwenorganisatie MIMAT, bij wie ik een plekje op kantoor heb, runt ze de pulpería die de vrouwen een paar jaar geleden geopend hebben naast het kantoor: ze verkoopt water, frisdrank, snoep en koekjes, chips, aspirines en meer van dat soort dingen, in altijd wisselende hoeveelheden en samenstellingen. Op verzoek zet ze koffie, en als het regent doet ze dat spontaan. Kortom, een oase voor voorbijgangers en ons kantoormensen.

Als vaste klant van Aines mag ik snoepen en drinken op krediet. Behalve die gunst verleent Aines me er nog een heleboel meer: ze houdt me op de hoogte van de (mannen) roddels (´Feliciano zegt dat je de vrouw van zijn dromen bent´, ´He hoe is het met die kleine, hoe heet hij ook weer, ik zeg altijd maar dat dat je vriend is…´ (zeker met de brandweer gepraat)), en belangrijker, ze helpt vaak in de catering tijdens activiteiten met de vrijwilligers, ook als vrijwilliger. Ik zou niet weten wat te doen zonder haar hulp, ze heeft al heel wat drinkwaterzakjes gevuld, frisdrank gekoeld, soms zelfs gekookt en materialen schoongemaakt. Bovendien heeft ze een ´wasvrouw´ voor me geregeld: een arme alleenstaande moeder die dolblij is met wat extra inkomsten voor het wassen van mijn kleren. Aines is er altijd, nog voor ik op kantoor aankom, staat zij de pulpería aan te vegen, en als ik naar huis ga, praat zij nog met de watchieman die ´s nachts de boel bewaakt. Altijd vrolijk, altijd in voor een praatje, en zonder geld te vragen voor haar gunsten.

Vlak voor oud en nieuw ging ik even bij haar buurten, ook al was er niemand op kantoor, zij bemande de pulpería als altijd, en ze was dit keer zelfs aan een grote schoonmaak bezig. ´Ik maak alles schoon, zodat ze niet kunnen zeggen dat ik een zootje heb achtergelaten.´ ´Hoe bedoel je?’ Ze zet de bezem even neer en kijkt me monter aan: ´Ik ga weg. Ik heb besloten op te stappen, per januari komt er iemand anders.´ Ik begrijp het niet en struikel over mijn eigen vragen, want ik schrik een beetje van die bericht. Het blijkt terug te voeren op een typische vertrouwenskwestie tussen de vrouwen van MIMAT: ze vertrouwen Aines niet, want de pulpería levert niet genoeg op, en Aines is degene die het geld beheert, en dus laat verdwijnen. ´Dicen que yo como´, ze zeggen dat ik het (geld) opeet. Tenminste, dat is het gevoel wat Aines heeft, en om de eer aan zichzelf te houden, besluit zij op te stappen. ´Mijn baantje gaan ze aan Lidia geven, die is heel streng´. Goed, iets kan ik er wel van begrijpen, want mijn krediet is soms zo weinig dat ik het liever zelf bereken, Aines is zonder twijfel een gezellige kletskous, en niet zo heel nauwkeurig, maar een dief lijkt me sterk.

Zonde! Zij vindt het ook jammer, maar het kan zo niet langer, als ze haar niet vertrouwen, wil ze niet langer blijven. Ik blijf af en toe buurten, om wat bij te praten en afscheid te nemen, en een beetje teleurgesteld begin ik me af te vragen hoe het met Lidia zal gaan, en of die ook zin heeft om te helpen met de vrijwilligers…

Dat ook hier het leven vol verrassingen zit, blijkt kort na oud en nieuw, als ik op kantoor aankom: ´Hey mairin painkira´, hé mooie vrouw, hoor ik een overbekende stem zeggen. De dagelijkse groet van Aines! ´Zij willen ook niet dat ik weg ga.´ Gelukkig nieuwjaar.

Dagje petekind

2011-01-14T13:53:00.003-06:00

Sinds ruim twee jaar ben ik madrina van Hilary. Eigenlijk snap ik nog steeds niet helemaal wat het peetmoederschap nou precies inhoudt, maar met af en toe wat (ik doe mijn best!) nuttige en verantwoorde kadootjes, belangstellende bezoekjes en een kleine maandelijkse bijdrage hoop ik toch een beetje in de buurt te komen. Nu kwam er van de week de vraag of ik haar niet een dagje wilde ´hebben´. Ik had nog vakantie, dus waarom niet…

Rond negen uur werd ze gebracht, inclusief een grote tas met schone kleren, luiers en flesjes. ´Ze heeft een beetje last van haar maag, en zal denk ik wel poepen.´ Goed. Even was het afscheid van mama moeilijk, maar toen die terplekke verzon dat ze zo weer terug zou komen van het ´boodschappen doen´, Hilary er in eerste instantie achteraan dreigde te rennen, legde ze zich er toch maar bij neer, zij het met een: Apúrate mamá, schiet op mama! En toen waren we alleen in mijn o zo interessante huis.

Hilary begint de dag met (letterlijk) alles uit de kast te trekken. Al snel geef ik me over aan een kaartspel: zij alle kaarten uit het doosje op de grond gooien, die ik er vervolgens weer in moet stoppen, en dan weer van vooraf aan beginnen: ´Anja, póngalos´. Even later lopen we samen door de straten van Puerto Lempira. Dacht ik dat ik na vier jaar niet zo´n opvallende verschijning meer was, met een peuter aan de hand voel ik veel blikken, en krijg ik opmerkingen als: ´Hé ik wist helemaal niet dat je een kind had´ en: ´Ik heb er nog wel een voor je, een jongetje´.

Terwijl ik pannenkoeken sta te bakken, ´doet´ Hilary de afwas, op een krukje bij de gootsteen. Hilary woont in een huis zonder gootsteen en stromend water, maar ik hoef haar niet uit te leggen hoe zoiets nou werkt. Voor ik er erg in heb, heeft ze uitgevogeld dat er water uit de kraan komt als je die open draait. De kraan, die z´n beste tijd sowieso al gehad had, heeft ze er in no time afgemold, en het straaltje water wat uit een soort gat komt borrelen, zorg voor echte hilariteit. Inmiddels is ze helemaal op het aanrecht geklommen en gaat de afwas verder direct vanuit de gootsteen, en heeft ze ook zichzelf helemaal ingesmeerd met afwasmiddel. Dan klinkt het: Límpiame, maak me schoon. Jawel, de inhoud van een maag die van streek is. Op zich komt het dan niet zo slecht uit om in de gootsteen te zitten.

Na de pannenkoeken gaan we slapen. Goed voorstel van mijn petekind, ik ben er inmiddels ook wel aan toe, een middagdutje. Maar ook mijn slaapkamer heeft allerlei interessante objecten, zo blijkt: ¿Cómo se llama? Hoe heet dat? Een vingertje wijst naar de ventilator. En herhaalt vervolgens dezelfde vraag wijzend naar de lamp. Dan de plaat aan de muur. Dat gaat zo een tijdje door, tot Hilary is ´uitgeslapen´, uit bed klimt en aan de klerenkast begint. Goed, laten we dan nog maar wat boodschappen gaan doen. ´Otra vez me cagué´, ik heb weer gepoept, klinkt het als we weer thuis zijn. De pannenkoeken zijn geen lang leven beschoren.

Zullen we koekjes bakken? Ja, dat kan ik wel. Leuk, dan gaan we dat samen doen… Maar ondertussen blijft de gootsteen de allergrootste attractie, met de kraan open uiteraard. Om een lege tank en ruzie met de buren te voorkomen, besluit ik tot Hilary´s verdriet het krukje op op te bergen, zodat ze er niet meer in kan klimmen.

Nog een poging doen om te slapen dan maar? Wel ja, altijd gezellig de slaapkamer… inmiddels zijn de luiers op en heeft Hilary niet veel meer aan dan een onderbroekje en een shirtje. Na wat heen en weer geklauter staat ze opeens weer naast het bed en zegt met een suikerzoet stemmetje: ´otra vez me cagué…´ Brsh, brsh klinkt het vanonder haar shirt, als bewijs dat dat geen verzinsel is. Vooruit dan maar, nog één keer in de gootsteen…

Kerst 2010 Honduras - Tela - Trujillo - Copán Ruinas

2010-12-28T16:57:00.001-06:00

Weliswaar geen sneeuw, maar ook ongewoon frisse temperaturen hier, die al een paar weken voortduren, weinig zon en af en toe een jas aan. Kerst in Honduras.

Vergezeld van mijn Costaricaanse vrienden Laura en Carlos ben ik dit jaar naar Copán Ruinas en Tela geweest. Al was het mijn derde bezoekje aan de Maya ruines, het blijft ongelooflijk indrukwekkend. Een complex van meer dan een vierkante kilometer, omgeven door oude, hoge bomen, met steeds weer meer ontdekte figuren en opgravingen die nog steeds doorgaan. Je kunt er heerlijk ronddwalen, en daarnaast is het dorpje Copán Ruinas ook altijd gezellig. Reclame maken doe ik doorgaans niet, maar wie ooit deze kant opkomt, kan ik hotel-restaurant Via Via zonder meer aanraden: eenvoudige, goedkope kamers en een verrukkelijke menukaart. Verder van huis in Honduras kan ik vrijwel niet (Puerto Lempira ligt vlakbij de Nicaraguaanse grens, en Copán Ruinas bij de Guatemaltese), dus ik was er echt even helemaal uit.

Een andere aanrader voor reislustigen en avonturiers: de route via water en land naar ´de rest´ van Honduras vanuit de Mosquitia (Gracias a Dios). Al ken ik vrijwel de hele Mosquitia, ik was nog nooit via deze route gereisd, een paar keer overstappend per boot en uiteindelijk met een 4wheel drive over het strand (en deels overgezet met vlotten, jawel, met auto en al), kwam ik uiteindelijk aan in havenstad Trujillo. Een prachtige, 2 dagen durende tocht die goed te doen is, en met veel natuurschoon van dichtbij. Je hebt voornamelijk tijd nodig, en wat geld, want al met al kost het ongeveer evenveel (zo niet iets meer) als een vlucht van Puerto Lempira naar La Ceiba, en dan doe je het het 1,5 uur.

Trujillo is de voormalige hoofdstad van Honduras, en naar verluidt het punt waar Columbus voor het eerst voet aan de grond zette in Centraal-Amerika. Je kunt er een Spaans koloniaal fort bekijken, wat verhaalt van de bloedige geschiedenis, waar ook Nederland haar historische bijdrage aan geleverd heeft... De Hollanders stonden destijds als nummer 1 piraten bekend, en hebben in Trujillo een paar jaar na de eerste Spaanse kolonisatie de hele boel leeggeroofd en platgebrand. Uiteindelijk kwamen de Spanjaarden toch weer terug en werd Trujillo alsnog bij de rest van de Spaanse kolonie ingelijfd. Tja, ik ga hier de geschiedenislessen over de Gouden Eeuw toch in een ander perspectief zien…

Inmiddels ben ik weer thuis in Puerto Lempira, waar ik de jaarwisseling hoop door te brengen. Fijne dagen en alle goeds voor 2011!

Kerst 2010 in Honduras II

2010-12-28T16:48:00.001-06:00

Kerst 2010 in Honduras

2010-12-28T16:42:00.001-06:00

Cortometrajes van Puerto Lempira

2010-12-19T12:21:00.002-06:00

Een workshop over korte films… heel veel docu´s kijken, vijf dagen lang en daarna zelf aan de slag in Puerto Lempira. Met dank aan UNICEF en de Franse Ambassade konden in oktober van dit jaar zo´n 25 jongeren deelnemen aan dit toch wel hoogtepunt voor veel vrijwilligers. Behalve een geweldige ervaring onder leiding van een Franse cineast, heeft de workshop 4 cortometrajes over Puerto Lempira opgeleverd, gefilmd en bewerkt door de jongeren. Ik heb er hier 2 ge-upload, en met name Triste Realidad (bovenstaand) vind ik erg goed gemaakt, een fictie over de invloed van werkloosheid en de drugshandel in Puerto Lempira. Hoofdrolspelers zijn de vrijwilligers zelf, waarvan een aantal eerder een theatertraining heeft gevolgd. Veel beelden spreken voor zich (hoop ik), met ondertitelen heb ik me nog niet bezig gehouden J
Omdat het uploaden niet meevalt, hier op mijn blog alleen de 2 ´toppers´, op You Tube hoop ik ze allemaal up te loaden (anjaldeboer), zoek op de volgende titels en/of Puerto Lempira:

· Triste Realidad
· Artesano con Esperanza
· Basura en Puerto Lempira
· Orfanatorio Mama Tara

Afval in Puerto Lempira

2010-12-19T09:12:00.003-06:00

Een groepje maakte een korte documentaire over de afvalproblematiek in Puerto Lempira

Registratie

2010-11-07T17:30:00.002-06:00

De afgelopen maand was Puerto Lempira het tonel van een grootscheepse registratiecampagne. Met hulp van UNDP zond het Registro Nacional de Personas een mobiele brigade van zo´n 25 ambtenaren uit Tegucigalpa naar de Mosquitia, waar naar schatting zo´n 15% van de bevolking geen identiteitspapieren heeft. Echt een schatting, want je komt ze bijna dagelijks tegen: mensen die geen bankrekening kunnen openen, geen contracten kunnen tekenen, en erger nog, ´legaal´ eigenlijk niet bestaan, en niet meetellen als het om verkiezingen gaat of voorzieningen per hoofd van de bevolking. Voordeel voor de burger zonder identiteit is natuurlijk dat je geen belasting betaalt, maar daar houdt het dan ook wel mee op. Met in het achterhoofd dat in sommige gebieden gezinnen gemiddeld 7 kinderen hebben, lijkt 15% een optimistische schatting.

Daar kwamen ze dan, de hoofdstedelingen, per vliegtuig naar een voor velen onbekend gebied. Gewapend met lange broeken (tegen de muggen), op sportschoenen (ze hadden gezegd dat je goede schoenen mee moest nemen), en in geuniformeerde t-shirts en petjes met het projectlogo, is het voor iedereen hier duidelijk dat ze ´uit de stad´ komen en een missie hebben. Behalve een passende outfit kwamen ook computers en registratieboeken mee, en een heleboel enthousiasme, dat moet gezegd worden. Kwamen ze in eerste instantie voor twee weken, al snel bleek dat veel te weinig tijd om ook alle ongeregistreerden te registreren. De projectcoordinator bleek flexibel en regelde een financiering voor nog twee weken, en zo werd de invasie een geintegreerd geheel in Puerto Lempira.

Een deel van de brigade deed rondes in omliggende dorpen, en een deel bleef stationair in Puerto Lempira. Dagenlang, inclusief de weekenden, registreerden ze lange rijen misquitos, die ontdekten dat er ook registratieprocedures zijn die wel werken, en dat je daar geen ´smeergeld´ voor hoeft te betalen (zoals bij het lokale registratiekantoor nogal eens gebeurt). Het invullen van formulieren, nemen van vingerafdrukken en identiteitsfoto´s is nog niet zo gemakkelijk voor een deels analfabete bevolking, voor wie het Spaans bovendien nogal eens een obstakel vormt. De coordinator vroeg of hij een aantal culturele vrijwilligers kon ´lenen´ om te helpen als tolk, schrijver of fotograaf. Ik stond versteld van de respons van de jongeren: een maand lang toonden ze zich solidair, en velen besteedden heel wat vrije uurtjes aan het helpen van hun medeburgers bij de registratieprocedures. En, zo bleek, velen hadden zelf ook nog de nodige procedures te volgen.

Net als de ambtenaren, kwamen ook de vrijwilligers met enthousiaste verhalen: ´Vandaag was er een gezin met 17 kinderen, en niemand had een carnet. Ook de opa´s en oma´s niet. We hebben ook een familiefoto gemaakt´. Kinderen die in een buitenechtelijke relatie geboren worden (en dat zijn er nogal wat) hebben het soms extra lastig, zeker als ze niet binnen een jaar na geboorte zijn aangegeven, want dan heb je twee getuigen nodig, en een doopbewijs of een papier van de lagere school om je alsnog te kunnen registreren. En de vaders staan niet altijd te springen om zo´n ´dienst´ te verlenen. Maar soms ook valt het mee: ´Anja, vandaag kwam er een jongen van 18, die vader is van vijf kinderen! Van twee vrouwen, het zijn zussen, en ze kwamen gewoon met z´n allen.´ En dan zijn er ´grensgevallen´ van vlak bij de Coco rivier, die Honduras van Nicaragua scheidt: ´hij is geboren in Honduras, en woont aan deze kant van de rivier, maar gaat naar school in Nicaragua. Kan hij zich hier nu registreren?´

Na een maand hard werken hebben we met taart en Cola op gepaste wijze afscheid genomen van de brigade. Nu maar hopen dat er vanuit Tegucigalpa druk wordt uitgeoefend om het lokale registratiekantoor beter te laten functioneren. Want anders staan er binnen een paar jaar weer lange rijen.

Registratie met hulp van vrijwilligers

2010-11-07T17:25:00.002-06:00

´Ze hebben geen vader´

2010-11-06T12:04:00.002-06:00

Habitat is een internationale organisatie die huizen helpt bouwen voor de poorest of the poor. Habitat Honduras heeft sinds kort contacten in de Mosquitia, en is bezig een pilot voor te bereiden in Puerto Lempira, en op de een of andere manier ben ik in het lokale selectiecommité beland, onder de voorwaarde dat ik wel wil meehelpen, maar niet mee beslissen, want het is nogal een verantwoordelijkheid om 15 families te selecteren die in aanmerking komen voor een gratis huis…

Dacht ik Puerto Lempira aardig te kennen, de confrontatie met onze kandidaten vind ik toch aangrijpend en ergens bizar. We bezoeken de mensen thuis en brengen een aantal gegevens in kaart over de woonsituatie, of ze grond bezitten, hoe groot de familie is en in wat voor huis ze wonen.

Ons eerste bezoekje is aan doña Yolanda, een alleenstaande moeder van 9 kinderen, in de leeftijd van 10 tot 22. ´En gisteren is mijn kleindochter geboren´, vertelt ze opgetogen. Met z´n allen wonen ze in een huisje ter grootte van een fikse woonkamer, waarbinnen een soort gordijn de keuken scheidt van het slaapvertrek van allen. Als ik vraag of de vader van haar kinderen haar ook helpt, vertelt ze dat ze getrouwd is, maar haar man al jaren geleden verdwenen is naar de stad, waar hij een andere vrouw heeft. Yolanda wil scheiden, maar dat kan niet, want hij heeft geen geld om terug te komen naar de Mosquitia om dat te regelen. Lastig detail is dat het stuk grond, wat zij in vele kleine afbetalingen heeft kunnen kopen, op zijn naam staat. Een van de comitéleden werkt bij de lokale rechtbank, en we vragen of het juridisch mogelijk is het terrein op haar naam te zetten. Dat moet wel kunnen, zeker omdat Yolanda alle bonnen van de afbetalingen op haar naam goed heeft bewaard.

Doña Hermelinda woont met man en zes kinderen, twee schoonzoons en drie kleinkinderen in een al niet veel groter huis. Niemand heeft een echte baan, maar alle volwassenen proberen hun steentje bij te dragen met kleine klusjes als vrachtsjouwer, schoonmaakster of wasvrouw.

Terwijl we nog bij Hermelinda zijn, komt Doña Marta langs. ´Er gaat geen weg naar mijn huis. En er ligt veel modder nu´. Haar blote voeten onder de spetters spreken dat niet tegen. Haar verhaal is triest, maar ze vertelt het monter: ´De regering helpt niet, en de autoriteiten ook niet. Sinds mijn dochter overleden is, zorg ik voor haar kinderen. Één is er overleden, en nu zijn er nog drie waar ik voor zorg. Wijzend naar haar borst vervolgt ze: ´de jongste had ze nog aan de borst, toen ze stierf´ (later hoor ik dat ze stierf aan de gevolgen van AIDS). En nu ben ik alleen, en ik werk hard om voor mijn kleinkinderen te zorgen. Ik was kleren, en soms maak ik vis schoon om te verkopen.´ Ik vraag of de vader van haar kleinkinderen haar helpt, en even monter als eerst antwoordt ze: ´Ze hebben geen vader´. Op mijn vragende blik licht ze toe: ´Mira, kijk, mannen komen alleen maar om je zwanger te maken, meer niet. Dan verdwijnen ze weer. Ik heb geen idée waar die vaders zijn.´ Ik laat het maar na naar de vader van haar dochter te vragen. Een collega-comité-lid vraagt of ze grond bezit, en Marta zegt overtuigend dat de grond waar haar huis op staat, van haar is. Of ze daar papieren heeft. Nee, dat niet, maar ze woont er al 20 jaar en dus is de grond van haar. Nu alleen nog het bewijsmateriaal in orde maken en Habitat kan aan de slag.

Regentijd

2010-10-18T18:40:00.002-06:00

Tijdsverschil

2010-10-16T18:13:00.001-06:00

Als er één ding is waar je als West-Europeaan in Latijns-Amerika aan moet wennen, is het wel het verschil in tijdsbesef. Het stereotype mañana, mañana heeft wel degelijk zijn redenen; sommige plannen blijven inderdaad altijd ´plannen´, maar veelal worden dingen gewoon op een gegeven moment, met de tijd, uitgevoerd.

Een dag in de Moskitia bestaat uit drie dagdelen: ochtend, middag en avond. De nacht wordt niet meegerekend om activiteiten te organiseren, want dan wordt iedereen geacht thuis te zijn. Vergaderingen of andere bijeenkomsten worden vaak wel gepland op een bepaald uur, maar iedereen kent la hora hondureña: genodigden komen op wat ze zelf ´Hondurese tijd´ noemen. Als iets wél heel stipt komt, kan in de planning vermeld worden: a la hora gringa!, oftwel, op Amerikaanse tijd, het uur van de klok, maar dat is een zeldzaamheid.

Wachten vind niemand leuk, ook niet de weinige deelnemers die wel vroeg komen. Niet dat er een probleem van gemaakt wordt, want de ´op tijd komers´ gaan even boodschappen doen, praten met de buren, ontwikkelen andere tijdvullende activiteiten of verdwijnen simpelweg. Eens zaten we te wachten op ´de rest´, voor een vergadering die om twee uur zou beginnen, en om kwart voor drie nog niet met de helft van de genodigden kon rekenen. Ik vroeg of ´ze´ nog zouden komen, en iemand gaf mij een inzicht in de tijdsbeleving die ik nooit zal vergeten: Het is toch nog steeds 2 uur…? Van 2:00 tot 2:59 is het twee uur. Een eyeopener die me heeft geleerd om een uur wachten niet meer zoveel te vinden. En nu snap ik ook waarom afspraken altijd op hele uren (en nooit om half of kwart over).

Je ontwikkelt vanzelf dingen die je kunt doen tijdens het wachten, en de informele contacten buiten de officiële vergadertijd zijn soms strategischer dan de vergadering zelf. Even snel vergaderen tussen 9 en 10 is lastig, je kunt er beter ´de ochtend´ voor nemen. Daarnaast is er altijd een grote variëteit aan excuses, die ook breed geaccepteerd worden: ´mijn moeder had me naar de winkel gestuurd´, ´ik was aan het wassen´, ´ik was in slaap gevallen´, ´mijn broer is ziek´, etcetera.

Goed, ik ben en blijf Nederlander, dus ik kan me enige ergernis soms niet onderdrukken. Toen ik een keer naar La Ceiba wilde vliegen, en ze me op het vliegveld vertelden dat de vlucht vertraagd was en ik nog wel even naar huis kon gaan, nam ik dat aanbod gretig aan (ook ik woon in barrio aeropuerto), en me werd geraden om 10 uur terug te komen. Rond kwart over tien stappen we allemaal in het vliegtuig, maar één stoel blijft leeg. Jerry, de grondsteward loopt de passagierslijst af en ontdekt dat doña Juana er nog niet is. ´Wacht, ik bel haar even´. Er klinkt wat gemopper, maar echt boos worden doet niemand. Ruim twintig minuten later stapt doña Juana hijgend in en we kunnen vertrekken. ´Sorry hoor! Ik was in slaap gevallen!´

Luchthaven Puerto Lempira

2010-09-11T12:39:00.002-06:00

Als je naar Amsterdam vliegt, landt je op luchthaven Schiphol. Als je naar Tegucigalpa vliegt, op aeropuerto Toncontín. Vlieg je naar Puerto Lempira, dan landt je gewoon midden in Puerto Lempira. Geen luchthaven met een indrukwekkende of historische naam, gewoon een van zand en grind aangelegde landingsbaan. Naast de haven aan het meer van Caratasca, is dit Puerto Lempira´s belangrijkste toegangspoort. Vanuit Honduras bestaat er geen weg over land; vanaf de Nicaraguaanse grens gaat loopt er een dag-lange zandweg-grindweg-hobbelweg naar Puerto Lempira.

De landingsbaan is ik schat zo´n 1500 meter lang, en er zijn in de loop der jaren verwoede pogingen gedaan om er een gesloten omheining omheen te zetten. Grotendeels is dat gelukt, vooral aan het eind, en aan de voorkant is het niet nodig, want anders kom je de baan niet op en kun je dus ook niet in het vliegtuig stappen. Die 1500 meter zijn er echter een heleboel, en echt teveel om heen en weer te lopen voor de mensen die aan de andere kant van de baan wonen of gewoon ´halverwege´ willen oversteken. Want Puerto Lempira is sterk gegroeid en heeft bijna net zoveel huizen aan weerskanten van de vliegstrip, die naar verluid ooit buiten de bebouwde kom lag. Ook belangrijke instanties zoals de politie en de rechtbank liggen ´aan de overkant van de landingsbaan´, vanuit het centrum gezien. Aan beide kanten zitten er dus allemaal gaten in de omheining, de één kleiner dan de ander, maar soms zelfs groot genoeg om een pick-up door te laten. Want ja, ook verhuizen moet kunnen via de kortste weg. Aangezien de straten geen namen of nummers hebben, is de adresomschrijving barrio aeropuerto eigenlijk altijd van toepassing. Klopt altijd, of in elk geval min of meer.

Wie denkt dat hierdoor een gevaarlijke situatie is ontstaan, kan gerust zijn, dat valt reuze mee. Zie je de vliegtuigen niet aankomen, dan hoor je ze toch echt wel als ze zo dichtbij zijn, en anders schudt het stof dat ze doen opwaaien je wel wakker, zo is kennelijk de redenering van de autoriteiten, want de situatie is in de bijna vier jaar dat ik hier zit, niet veranderd. Bijna elke dag landen er wel twee of drie toestellen met een capaciteit van 15-20 personen, vanuit La Ceiba of Tegucigalpa. Daarnaast zijn er nog een paar kleine lokale vliegtuigjes, die ongeveer (afhankelijk van de omvang) vijf passagiers kunnen vervoeren. Die vliegen niet op schema, maar gewoon als ze ´vol´ zijn.

De vliegtuigen uit La Ceiba of Tegucigalpa vertrekken altijd weer op dezelfde dag, want er is alleen een hangar voor de kleine vliegtuigjes. De hangar ligt helemaal aan het begin van de vliegstrip, aan de overkant van de weg. Zo kan het dus gebeuren dat je op de fiets je weg kruist met een vliegtuigje dat de straat oversteekt. Goed, dat heeft dan al zo´n vaart niet meer, en de piloot kan altijd het raampje nog open gooien om je verbaal te waarschuwen, zoals nogal eens gebeurt.

Terug naar de vliegstrip. Voor het landen en opstijgen van wordt ´ie eigenlijk alleen ´s ochtends gebruikt; afgezien van de lokale vluchten zijn middagvluchten een zeldzaamheid. ´s Morgens vóór dag en dauw, of juist in de namiddag wordt de vliegstrip gebruikt om te hardlopen, door bijvoorbeeld de militairen van het Quinto Batallón en een aantal sportievelingen uit Puerto Lempira. ´t Is een aardige afstand om je vorderingen te kunnen meten, het zand en grind en een lichte helling, afgewisseld met wat groen maken het goed loopbaar en verdwalen is onmogelijk. Jawel, ik ben sinds kort ook weer begonnen.

´Ze haalt me van school!´

2010-09-02T18:00:00.002-06:00

Maryurie is een van onze vrijwilligers, nog net geen vijftien wel redelijk wereld- en eigenwijs, en niet altijd even punctueel in het nakomen van afspraken. Om nog maar te zwijgen van (enigszins) op tijd komen. Een goedlachse, tikkeltje brutale, gezellige 100% puber.

Zaterdagmiddag kwam Maryurie ongerust en gehaast bij me langs. Voor ik er erg in had, was ze al naar binnen geglipt en zat ze op de bank: ´Anja, ik moet met je praten, ik heb een probleem… eehhh, kijk, het zit zo, ik heb een mobieltje gekregen van een vriend, maar ik heb tegen mijn moeder gezegd dat ik ´m van jou gekregen heb. En nu zegt mijn moeder dat ze met jou wil praten. Want ze gelooft me niet.´

Dat gebeurt veel hier, dat mensen je niet op je woord geloven. En ik heb geleerd om dat ook niet (meer) altijd te doen, want het kan je een hoop teleurstellingen opleveren. De moeder van Maryurie, net als vele andere mensen, heeft er waarschijnlijk alle reden toe om Maryurie niet te geloven, want het zal niet de eerste keer zijn, dat haar dochter, net als veel andere mensen, verhaaltjes vertelt.

Tja, daar zit je dan als enthousiaste projectcoordinator die blijft beweren voor de jongeren te gaan. Enerzijds wil ik Maryurie natuurlijk niet afvallen, maar anderzijds bevallen al die leugens (van niet alleen haar) me helemaal niet. Ik vraag haar wat het probleem is om haar moeder de waarheid te vertellen...

Nou, dat ziet Maryurie somber in. ´Echt, dat pikt ze niet hoor, en ze zegt dat als ik die mobiel echt van hem heb gekregen, ze ´m af gaat pakken en hem terug gaat geven aan hem. En dan mag ik niet meer uit, dan mag ik niet meer meedoen met de vrijwilligers enzo. En ze haalt me van school.´

Het zal je maar gezegd worden. Ouders dreigen hier soms met overdreven en onredelijke straffen, en vooral meisjes worden vaak als eerste drastisch binnen de deur gehouden als er twijfels over haar contacten zijn. En dus verzinnen die meisjes allerlei smoesjes om wel (weer) naar buiten te kunnen. Goed, de dreigemententen van Maryuries moeder lijken me wat overdreven, maar toch wil ik wel wat meer weten over die mobieltje-donerende-vriend.

´Hij komt uit La Ceiba, en hij woont vlakbij m´n zus. Hij werkt in de bouw, en als bij m´n zus ben, dan praten we af en toe. Hij is getrouwd en heeft kinderen, nee het is geen vriendje! Hij heeft me gewoon een mobieltje gegeven zodat we kunnen bellen.´ Ook dit verhaal overtuigt me niet. Maryurie had al lang een mobiel en bovendien worden er maar weinig van dergelijke dingen kado gedaan zonder bijbedoelingen, zeker niet door de mannen van hier. Helaas ken ik maar al teveel voorbeelden van slechte verhalen die een vergelijkbaar begin hadden.

Natuurlijk ga ik Maryurie niet helpen dit fantasieverhaal in stand te houden. Ik probeer haar uit te leggen, dat het sterkste wat ze kan doen is, naar haar moeder gaan en haar de waarheid vertellen, excuses vragen voor het liegen, en proberen haar vertrouwen te winnen. En als die vriend echt niks voorstelt, zeg dat er dan maar bij. Goed, je moeder hoeft echt niet alles te weten, maar kijk wel uit wat je doet en geloof niet alles wat een man tegen je zegt. Je weet hoe dat kan aflopen. Stel je grenzen en accepteer niet alles zomaar. (Oeps, ik voel me ineens een stuk ouder worden…)

De Oscars

2010-08-29T13:15:00.002-06:00

In Puerto Lempira huur ik een appartamentje in een heus complex. Een lange rij van zo´n tien kleine huisjes, aan elkaar vast gebouwd, met links een apart deel met twee verdiepingen met kamerverhuur. Ervoor ligt een grote oprijlaan en een tuin met mango´s en platanen, voor de binnenplaats begint. Aan de rechterkant staat het imposante huis van de eigenaar en zijn familie, op heel hoge palen, waartussen hij in de afgelopen jaren ook kamers heeft gebouwd. De eigenaar heet Oscar. Zo heten zijn vader en zijn zoon ook. Alle drie wonen ze op hetzelfde terrein, en alle drie doen ze op hun manier iets aan het onderhoud van de appartamenten, oftewel het familiebedrijf.

Oscar de zoon is een lange, stevige jongen van veertien die, naast natuurlijk zijn middelbare schoolopleiding, volledig meedraait in het familiebedrijf. Zo doet hij boodschappen op de motor, brengt zijn moeder weg met de auto en zag ik hem zelfs onlangs met de vrachtwagen spullen halen. Als jongste van de Oscars, wordt hij steevast ´Oscarito´ genoemd, wat eigenlijk ´kleine Oscar´ betekent. Oscarito heeft een handeltje in drinkwater en butaangas: de grote 20-literflessen met gefilterd water kun je bij hem kopen, evenals de gasflessen voor je fornuis. Erg handig dat dat allemaal op eigen terrein kan.

Oscar de eigenaar is ook groot en stevig, en een echte ´don´, een respectvolle titel die verleend wordt aan vrijwel iedereen met voldoende levensjaren of status. Met zijn indrukwekkende huis- en kamerverhuur heeft Oscar de nodige status bereikt, en geniet hij dus van deze welverdiende titel. Echter, omdat ook hij ´zoon van´ is, wordt het bij hem dus ´Don Oscarito´. Oscar de patriarch, die qua lengte en postuur niet onderdoet voor zijn zoon en kleinzoon, is met recht de enige echte ´Don Oscar´.

Toen ik hier vorig jaar kwam wonen, hielpen alledrie de Oscars me verhuizen en installeren. Vond ik het eerst verwarrend om te weten wie nou eigenlijk Don Oscar was, zij vonden mijn naam erg verwarrend. Bovendien konden ze me professioneel niet echt plaatsen, en aangezien je als dokter hier steevast met ´Doctor´, en als leraar met ´Profesor´ wordt aangesproken, zochten ze naar een geschikte aanspreektitel. Nu woont er in het appartamentencomplex veel medisch en onderwijzend personeel, en kennelijk paste ik in dit plaatje.

Don Oscar trok zijn eigen conclusie en besloot me ´doctora´ te noemen. Oscarito, wiens zusje ik ooit les heb gegeven, wist wel beter, en noemde me gewoon ´profesora´. Don Oscarito hield het bij ´niña´, meisje. Ik ben blij dat dat ook nog kan.

Mickey

2010-08-25T14:18:00.002-06:00

Mickey heet eigenlijk Samuel. Maar Samuel is een van de vele Hondurezen die zijn echte naam zelden hoort, en beter bekend is bij zijn bijnaam. ´Mij noemen ze Mickey, maar ik heet eigenlijk Samuel´, zei hij toen ik hem leerde kennen, als vaste medewerker van de brandweer, de buren van ons kantoor in Puerto Lempira. ´Maar waarom noemen ze je dan Mickey?´ vroeg ik, want het kwartje viel nou niet direct. ´Ja, dat snap ik ook niet eigenlijk, ze zeggen dat het komt van een of ander fantasiefiguur met heel grote oren. Ze zeggen dat het een muis is. En ze vinden dat ik op hem lijk.´… ´Je bedoelt Mickey Mouse?´ ´Ja, precies ja, die.´

Ik kan een glimlach niet onderdrukken, want het kwartje valt nu wel, niet zozeer als ik naar zijn oren kijk, als wel naar zijn vrolijk lachende gezicht met de grote, donkere ogen. Mickey maakt geen probleem van zijn bijnaam, maar waardeert het toch wel dat ik hem Samuel noem. Op een dag vraag ik naar Minnie, en dan worden zijn ogen zo mogelijk nog groter en donkerder. ´Er is geen Minnie´, zeg hij dramatisch, maar hij laat er geen gras over groeien door meteen aan te geven dat hij eigenlijk het liefst een Hollandse Minnie wil…

Behalve dat we buren zijn, helpen de brandweermannen ons vaak een logistiek handje bij de culturele activiteiten. En zo kent ook Mickey de meesten van de culturele vrijwilligers, waaronder de coordinator, Armando, die niet al te groot van stuk is. Armando komt geregeld langs op kantoor om bij te praten of activiteiten voor te bereiden. Mickey denkt echter dat Armando helemaal niet langs komt om te plannen of te werken. ´Je zit aardig onder de plak´, zo liet hij me op een gegeven moment weten. ´Van wie? Hoe bedoel je?´ ´Nou, van die kleine, hij komt je steeds controleren. Kijk maar uit met hem.´ Mickey bleek behoorlijk serieus, want toen hij later eens vroeg of ik hem kon helpen met technisch probleem op zijn mobiel, en ik zei dat ´de kleine´ hem wel kon helpen, liet hij weten: ´Ik praat niet met die kleine.´

Fysieke kenmerken van jezelf of je familieleden kunnen je gemakkelijk een bijnaam opleveren waar je nooit meer af komt, en zo lang je niet al te blank bent, kun je er ook gerust straffeloos mee schelden: ´Denk je nou echt dat ze op jouw avances in gaat, jij lelijke zwarte?´ zo riep Ada, mijn kantoorcollega, naar Micky, toen hij weer eens kwam buurten. Het leverde een lachsalvo op waar ook Mickey aan mee deed, zonder rancune.

El comedor colonial

2010-08-22T18:10:00.002-06:00

El comedor colonial, vrij vertaald ´het koloniale eethuisje´, is de plek in Puerto Lempira waar ik mijn doordeweekse lunch eet. Je eet er wat de pot schaft die dag. De naam, die in kleine, gedrukte letters op het voorgeveltje staat, was me niet direct opgevallen in mijn eerste dagen als klant van Doña Elida, maar toen iemand me eens vroeg naar waar ik altijd lunchte, kreeg ik meer oog voor herkenningspunten (zoals de naam, dacht ik).

Nu heeft in Puerto Lempira nog niemand ooit gehoord van El comedor colonial. Wel kent iedereen ´Doña Elida´, de pittige tante die de tent runt met gezag over haar personeel en liefde voor haar vaste klanten, waar ik mij inmiddels onder mag rekenen. Wat o.a. inhoudt dat ik steevast gebeld wordt als ik te lang niet kom eten (´je eet toch niet bij iemand anders?´), soms iets extra´s krijg van iets waarvan ze weet dat ik het lekker vind (of me ontziet met dingen waar ik niet zo dol op ben), kan rekenen op het bewaren van de lunch voor als ik laat ben en trotste opmerkingen als: ´ik heb je al lekker dik´. Bovendien weet iedereen dat het bij Doña Elida niet alleen goedkoop eten is, maar ook één grote uitwisseling van dorpsroddels, met de doña als sleutelfiguur in de communicatie. ´Die jongen met wie je laatst hier was, is dat je vriend?´ ´Nou, Carlos heeft Sara weer flink te pakken genomen´. ´Wil je er nog wat bonen bij?´ ´Fernando is er ook weer, ik heb hem al gezegd dat je weer terug bent´.

In het onwaarschijnlijke geval dat iemand niet weet wie ´Doña Elida´ is, volstaat de uitleg: ´het eethuisje vijftig meter beneden de middelbare school Raya Ingwaya, schuin tegenover de gevangenis´. Je weet wel. Kan niet missen. Twee tafels, waar iedereen kan aanschuiven, en een altijd wisselend aantal gammele stoelen, naast de vriezer met Coca-Cola en het gangetje naar de keuken geven het geheel een informele, familiaire sfeer. Je komt er meer aan de weet dan wanneer je de krant leest. En als de doña je mag, houdt ze bovendien je reputatie op peil.

Al is de naam ´El comedor colonial´ geen punt van herkenning, ze verontrustte mij toch enigszins toen ik ze las: het koloniale eethuisje, en dat gerund door iemand uit een ander deel van Honduras (de meeste handeltjes van enige omvang hier, zijn meestal van niet-miskitos, oftewel mensen ´uit de stad´, die hier soms al jarenlang wonen en werken). Een verkapte manier van doelgroepbepaling die ik niet door had? Het eethuisje was mij notabene aangeraden door een VN-collega, die af en toe op projectbezoek komt in Puerto Lempira, die ik al plagend ´kolonist´ begon te noemen.

Inmiddels al ruim een jaar geleden, trok ik de stoute schoenen aan en vroeg Doña Elida waarom haar eethuisje ´El comedor colonial´ heette. In eerste instantie keek ze me verbaasd aan, ´waar heb je het over´, o ja, die naam op de voorgevel, nou gewoon ´het eethuisje van de kolonie´. In Honduras wordt het woord ´kolonie´ (colonia) ook wel gebruikt voor wijk of buurt. Oftewel, vrijvertaald, het buurtcafé…

Na ruim een maand vakantie werd ik weer hartelijk ontvangen in ´El comedor colonial´ (volgend op de nodige telefoontjes toen ik nog onderweg was). Overigens heette niet alleen doña Elida me hartelijk welkom, ook de collega´s met wie ik een kantoor deel, waren blij me weer te zien, en een groepje vrijwilligers had zelfs een verrassings-welkom-feestje georganiseerd. Met een vergadering- smoes werd ik het kantoor uitgelokt en kwam in een gezellige borrel terecht. Hollandse kaas en stroopwafels vonden daarbij gretig aftrek. Een warm welkom, een goed begin voor nog een jaar als VN-vrijwilliger.

In Memoriam

2010-08-17T20:11:00.002-06:00

Gelukkig zijn de mensen die heel dicht bij U leven,
zij zingen lofliederen voor U.
Gelukkig zijn de mensen, die Uw kracht kennen en ervaren.
Zij leven van kracht tot kracht en ontmoeten God in Sion.

Psalm 84

Dit stond op de rouwkaart van mijn lieve vriendin Gerdien Antonides, 21 juli j.l. omgekomen bij een noodlottige parachutesprong. Groter schok kon ik me nauwelijks voorstellen, zeker niet tijdens een vakantie waarin ik een heerlijk weerzien verwachtte met allen die mij na staan, en waar Gerdien meer dan deel van uit maakte. Ik kon alleen nog verbijsterd naar haar begrafenis gaan… Onwezenlijk.

Haar leven werd gekenmerkt door liefdevolle zachtmoedigheid en passie voor God en muziek.

Ons resten liefdevolle herinneringen aan beleefde momenten, gesproken woorden, gewisselde gedachten, gedeelde beleving en zoveel meer in een grotendeels gezamenlijk geschiedenis, en de troost, te weten dat Gerdien nu speelt in hemelse orkesten. Dankbaar ben ik dat ik het afscheid heb kunnen delen met anderen die haar zo lief hadden, en bovenal voor onze bijzondere, 20-jarige vriendschap, die ik koester in mijn hart.

Wel en wee in Puerto Lempira

2010-06-22T12:47:00.002-06:00

Het zijn onrustige tijden geweest, de laatste maanden, en mijn vakantie naar Nederland in juli is dan ook een heerlijk vooruitzicht!

In april en mei zijn er in Puerto Lempira een aantal drugs-gerelateerde moorden (de Moskitia is en blijft enorm populair als drugs doorvoer gebied) gepleegd, op zich niets nieuws, maar wel nieuw was dat het deze keren op klaarlichte dag midden in het centrum gebeurde. Meestal vinden dergelijke afrekeningen in de grote steden platas, maar nu was Puerto Lempira een echte ´crime-scene´, compleet met een huurmoordenaar op een voorbijrijdend scootertje… tja, zolang je je buiten het ´circuit´ houdt, is er niet zoveel reden om bang te zijn, maar de sfeer wordt er niet echt beter op. Een gewelddadige nachtelijke inval bij een beruchte dealer (door een andere dealer) was de volgende actie, en gedurende een paar weken hield iedereen z´n adem in, in afwachting van de ´tegenaanval´, maar die is tot nu toe uitgebleven. Wel ligt het uitgaansleven min of meer stil, en zijn er niet veel activiteiten ´s avonds, omdat veel mensen ´s avonds thuis blijven. Inmiddels is de situatie weer wat genormaliseerd.

Verder hadden we meer problemen dan normaal met de electriciteit. Normaal gesproken hebben we electriciteit tussen 9 uur ´s ochtends en 12 uur ´s nachts, maar dat was gedurende een paar weken erg onregelmatig, en soms maar een paar uur per dag. Met de WK in zicht is daar echter op wonderbaarlijke wijze verandering in gekomen, en nu hebben we soms zelfs 24 uur per dag electriciteit (het is hier vroeg opstaan voor de fans, want de eerste wedstrijden zijn om half zes ´s ochtends). En o wee als de electriciteit uitvalt tijdens een voetbalwedstrijd, berg je dan maar als eigenaar van het energiebedrijf, ze zijn fanatiek fan hier, al mag het voor het nationale team helaas niet echt baten.

Het al lang geleden geplande culinaire concours was wel gezellig, maar niet zo´n groot success als verwacht. Behalve de regen heb ik het vermoeden dat de WK onze grootste concurrent was, want na de vroege wedstrijden zijn er de wedstrijden om half één ´s middags, oftewel lunchtijd… anyway, de vrijwilligers vermaakten zich prima, en na afloop zijn we met z´n allen gaan zwemmen.

´k heb nog wat laatste activiteiten gepland, en ook het onderzoek voor de WHO zit in de afrondingsfase. 6 juli is de eindpresentatie, en 7 juli hoop ik naar Nederland te vliegen. Om dan eerst een paar weken vakantie te vieren in Spanje, met mijn familie… tot snel!

Culinair Concours III

2010-06-22T12:29:00.002-06:00

in plaats van trofeeën kregen de winnaars een houtgesneden plaat, met een thematische afbeelding, gemaakt door een lokale houtsnijder.

Rebecca en Jeffry zingen een duet, en ze zijn errug goed. Beurzen voor een muziekopleiding???

Stephanie

Culinair Concours I

2010-06-22T12:22:00.002-06:00

de zelfgemaakte gefermenteerde dranken vielen erg in de smaak...

de regen mocht de pret niet drukken

vrijwilligers op het ´podium´

Jeffry, één van onze tekentalenten

Culinair Concours I

2010-06-22T12:08:00.002-06:00

pannetje vis... niet voor niets het winnende gerecht...mmmm

Fabiola als ceremoniemeester - publieke evenemente zijn een podium voor beginnend talent, en veel vrijwilligers profiteren om - al doende- te leren...

publiek in het park van Puerto Lempira

de inschrijftafel

een van de stands

´Natuurwedstrijden´...

2010-06-04T12:37:00.003-06:00

Goed, je kunt er je kanttekeningen bij plaatsen, maar ik was niet verantwoordelijk voor de organisatie, en bovendien was het wel erg vermakelijk: in het kader van de Week van de Natuur werden er allerlei competities georganiseerd die met ´hout´ te maken hadden: brandhout stapelen, brandhout hakken, rennen met een boomstam, ´vrouw aan de boom´ en ga zo maar door... ´mijn´ vrijwilligers (in hun t-shirts) hielpen mee, en deden ook mee aan een aantal wedstrijden. een impressie :)

Werkterrein

2010-06-04T12:27:00.002-06:00

Vorige week was het de Week van de Natuur, en het lokale ´Staatsbosbeheer´ vroeg de Culturele Vrijwilligers een handje te helpen met een aantal activiteiten... Veel afwisseling en vooral fun!!!

leerlingen van scholen deden mee in een ´ideeënwedstrijd´ over hoe je de natuur kunt beschermen.

Winnaar (en vrijwilliger) Walter van de teken/schilderwedstrijd met natuur als thema

Maquete van een (verbeterd) schoolterrein, waar een groep leerlingen bomen gaat planten

jawel, ik zat in de jury

vrijwilligers gaven gastlessen over klimaatsveranderingen

Laka Tabila

2010-05-24T18:10:00.002-06:00

Er is al weer een weekend overheen gegaan, maar vorige week was ik een paar dagen in Laka Tabila, een dorp op een uurtje varen van Puerto Lempira. De laatste keer dat ik daar was, is al weer een paar jaar geleden, en het viel me op dat er steeds meer mensen weggetrokken zijn, vooral de jongeren. Het dorp is relatief dichtbij Puerto Lempira, en velen trekken naar de ´stad´ om te studeren of te werken.

informantes aan het werk

rijst sorteren

Laka Tabila

2010-05-24T18:06:00.001-06:00

Weekendje weg...

2010-05-06T09:42:00.003-06:00

´k heb een tijdelijk ´bijbaantje´ voor de WHO: een onderzoek over sociaal gedrag van tieners en jongeren in de gemeente Puerto Lempira. Focus is gezondheid, maar ook de socializatie in groepen en referentiekaders. Ik heb 2 jongeren die als ´informanten´ dienen en diepte- interviews doen met tieners, zij helpen me aan interessante informatie. Daarnaast praat ik met doctoren, de rechter, leraren, doe ik bezoekjes aan lagere en middelbare scholen en zoek ik jongerengroepen. Die zijn er erg weinig hier; behalve uiteraard ´mijn´ culturele vrijwilligers zijn de faciliteiten voor jongeren hier beperkt tot voetbalteams en jongerengroepen van een aantal kerken. Om te kunnen vergelijken met het ´urbane´ Puerto Lempira, ga ik ook naar een paar omliggende dorpen. Afgelopen weekend het eerste veldbezoek: Mocorón, op een paar uur rijden van Puerto Lempira, mooi dorp aan de rivier...

de jongens van de moravische kerk, ze zingen en gebruiken traditionele instrumenten

een zelfgemaakte ´bas´, oftewel een emmer met koord. ´t Effect is groter dan je op eerste gezicht zou denken (helaas lukte het me niet het filmpje te uploaden).

dit zijn zelf gemaakte raspen (jawel, die ook in de keuke gebruikt worden om cocos te raspen), bevestigt op een stuk hout in de vorm van gitaar. Geeft een interessant geluid.

Heel veel gebruikt in de miskito-muziek: een schildpaddenschild (van een rivierschildpadje) waarop het ritme getikt wordt.

Mocorón

2010-05-06T09:29:00.002-06:00

Dorp aan de rivier

tingelingeling de schoolbel gaat...

traditionele moravische kerk

De Culturele Vrijwilligers in de feestweek

2010-03-26T23:48:00.002-06:00

Elk jaar in maart viert Puerto Lempira feest. Oorspronkelijk is het een soort katholieke jaarmarkt, ter ere van de patroonheilige San José. In de afgelopen jaren is het feest echter alles behalve ´heilig´, en min of meer verworden tot een groot alcoholfestijn. Met hulp van de OMT en de FAO (onderdeel van het project) en natuurlijk ´mijn´ vrijwilligers, heeft de cultuurcommissie er dit jaar iets heel anders van kunnen maken: 10 dagen lang culturele en sportieve activiteiten. De vrijwilligers organiseerden het eerste weekend, en hielpen in de verdere activiteiten...

Opname van een radio-spotje: vrijwilligers Armando en Erwin

vrijwilligers Armando en Wendy

deelnemers aan het culinaire concours van de FAO

optredens van kinderen

Kinderprogramma

2010-03-26T23:39:00.002-06:00

Met hulp van de OMT had de cultuurcommissie een programma voor kinderen georganiseerd. De vrijwilligers hielpen een handje...

festiviteiten

2010-03-26T23:31:00.002-06:00

de cultuurcommissie organiseerde een rolstoelwedstrijd...

vrijwilligers tijdens een van de feestavonden. ´t Zijn er 30 in totaal, maar ´t is me nog nooit gelukt ze allemaal op de foto te krijgen...

met Fabiola en Kimberly

winnaar van de ´lelijke koning´-wedstrijd

traditionele dans

Traditionele spellen op zondagmiddag

2010-03-26T23:15:00.002-06:00

hoe simpel kan het zijn: spelletjes van vroeger...

Vrijwilligers Dennis en Fabiola aan de start met de deelnemers

Culturele Vrijwilligers in beeld...

2010-03-26T23:07:00.002-06:00

Samuel en Christian

Lesley en Uriel... nee, ze zijn geen stel... zeggen ze....

Fabiola, Lesley en Rebecca

Versiering van het podium, werk van Jeffrey

de winnaar van de fietswedstrijd met zijn diploma

´Mei de forsierde wein´

2010-03-26T22:59:00.002-06:00

De trots van de vrijwilligers tijdens de feestweek: een verloren gegane traditie werd in ere hersteld. Een optocht met versierde wagens (of auto´s, of bootjes, of wat dan ook) van verschillene organisaties (kerken, scholen) met als thema ´culturele identiteit´, waarbij de vrijwilligers de jury vormden en een prijs uitreikten aan de wagen met de beste interpretatie van het thema.

Vrijwilligers - DJ´s David en Yassyr voorzien het geheel van muziek

de wagen van Perla, een middelbare school

De winnende ´wagen´ van ICF (Staatsbosbeheer)

´k heb m´n wagen...

Voetbaltoernooi

2010-03-26T22:53:00.002-06:00

Een voetbaltoernooi kan natuurlijk niet ontbreken tijdens de festiviteiten…

het voetbalveldje voor de kerk

vrijwilliger en scheidsrechter Mariel

Fietswedstrijd

2010-03-26T22:47:00.003-06:00

Onze ´openings-act´ van de jaarmarkt: een fietswedstrijd van Puerto Lempira naar Uhunuya en vv, een dorpje zo´n 8 kilometer buiten Puerto Lempira, te bereiken via een zandweg, grindweg, hobbelweg parcours (wat dat betreft, weinig variatie hier). We hadden 17 enthousiaste deelnemers, veel publiek en de winnaar kreeg zo´n 35 Euro. Best de moeite waard.

De deelnemers gaan van start

de brandweerauto halverwege de route

vrijwilligers Rebecca en Kimberly in Uhunuya

vrijwilliger Fabiola moedigt een deelnemer aan

een van de deelnemers net buiten Puerto Lempira

Culturele Avond

2010-02-03T13:18:00.002-06:00

Niet zonder trots de foto´s van onze marathon voor de slachtoffers van de aardbeving in Haïti! Jawel, ik ben terug van vakantie, en na de eerste bijeenkomst van de culturele vrijwilligers in Puerto Lempira (23 januari) besloten we unaniem een actie voor Haïti te organiseren, voor het volgende weekend, oftewel 30-31 januari… Echt, ik sta er van te kijken wat we in een week hebben kunnen organiseren:

Een sponsorloop met hardlopers, volgens een circuit van 1 km uitgezet in het centrum van Puerto Lempira (zaterdagochtend)
Ringsteken op de fiets, in de pause van de lokale voetbalwedstrijden op het sportveld (zaterdag- en zondagmiddag)
Een benefietconcert van onze duizendpoot-vrijwilliger Mariel in de disco op zaterdagavond
Collecte in de kerken op zondagmorgen
Een culturele avond op zondag, met optredens van allemaal lokale artiesten. Heel bijzonder, er werd gebeden voor de slachtoffers van de aardbeving, een minuut stilte in acht genomen en we hadden foto´s geprojecteerd van Haïti. Uiteraard ook veel vermaak met folkloristische en inheemse muziek- en dansgroepen, en enorme opkomst, ik schat zo´n 1000 man publiek.

We hebben enorm veel hulp gehad van verschillende bedrijven en organisaties, en het is leuk om te zien dat we als team van vrijwilligers al ´naam´ hebben gemaakt: ´o, de culturele vrijwilligers? Ja natuurlijk doen we mee…´ En daarnaast motiveert ´t me persoonlijk ook enorm om te zien dat een aantal vrijwilligers zich echt hebben ontwikkeld tot enthousiaste initiatiefnemers… ´t Was een echte marathon, van zaterdagochtend vroeg tot en met zondagavond laat, maar zeker de moeite waard. Een kleine 1000 Euro voor Haïti, maar ook een opsteker voor ons als team, en hopelijk voor de hele gemeenschap. Oftewel een goed begin van 2010 :)

van jong tot oud doet mee...

traditionele miskita dans

folkloristisch dansen

komische act van -jawel- onze duizendpoot Mariel, verkleed als vrouw. Altijd een enorm succes hier...

en natuurlijk enthousiast publiek

nog meer enthousiasme

2010-02-03T13:14:00.001-06:00

geconcentreerde voorbereiding voor de culturele avond

ons spandoek: ik kan, ik geloof, ik help. Puerto Lempira voor Haïti

prijsuitreiking na het ringsteken

fanatiekeling

promotie van de activiteiten

Ringsteken op de fiets!

2010-02-03T13:10:00.001-06:00

hoe simpel kan het zijn: pak en pen en een fiets

en steken maar

jawel, je bent hollander of niet

ook de kids doen mee

onze jongste vrijwilligster: Yolany

Geldinzameling tijdens de sponsorloop

2010-02-03T13:04:00.004-06:00

Susanne, onze trouwste vrijwilligster

Wendy, collecterend op de pier van Puerto Lempira

Mariel, uitgeteld na 13 kilometer onder de zon...

een van onze vrijwillige ´ceremoniemeesters´ die iedereen aanmoedigde, hetzij om hard te lopen, hetzij om geld te doneren

enthousiaste deelnemers

Nog meer atleten voor Haïti

2010-02-03T12:59:00.003-06:00

de kopgroep

enthousiaste vrijwilligers bij een controlepost

uitdagingen in het circuit (tja, het blijft Puerto Lempira)

nog een controlepost

geen ontkomen aan: politie voor Haïti

Miskito hardlopers voor Haïti!!!

2010-02-03T12:53:00.002-06:00

Controlepost, alias donatiepunt voor de bank

de 12 deelnemers gaan van start!

de politie, die hielp bij het orde-handhaven, collecteerde actief mee

de Cubaanse medische brigade bood spontaan medische begeleiding

onze favoriete vrijwilliger, en atleet nr. 1 Mariel van start

Kerst

2009-12-23T16:44:00.003-06:00

Deze kerst ben ik in Costa Rica, waar ik zondag deze pasgeboren schildpadjes naar zee zag lopen... heerlijk toch?

Voor iedereen: Fijne Feestdagen en al vast alle goeds voor 2010

5 December: Internationale Dag van de Vrijwilligers

2009-12-23T16:30:00.003-06:00

De internationale dag van de vrijwilligers stond dit jaar in het teken van het milieu. De culturele vrijwilligers van Puerto Lempira namen het initiatief om de gemeentelijke pier schoon te maken... en geen geringe klus, aangezien afvalbakken afwezig zijn en de mensen gewoon zijn hun afval ´waar dan ook´ neer te gooien. De pier als episch centrum van het lokale transport, en daarnaast een aantal barren met veel activiteit kun je dan ook beschouwen als een grote afvalberg. Omdat de groep ´vaste´ vrijwilligers nog klein is, sloegen we de handen ineen met andere groepen die vrijwillig meededen: medewerkers van de lokale ´GGD´, de vrouwen van de inheemse vrouwenfederatie die o.a. verantwoordelijk is voor de vuilnisophaaldienst in Puerto Lempira, het -sinds kort opgerichte- corps van brandweervrijwilligers, zelfs de militairen die hun auto ter beschikking stelden om het verzamelde vuil af te voeren, en zowaar WFP, die ons zakken met rijst en bonen doneerde voor de lunch.

Vrijdag 5 december hebben we de pier in Puerto Lempira schoongemaakt, een beschilderd bord geplaatst met daarop: Laten we ons dorp schoon houden, afval in de afvalbak, en daarnaast een afvalbak, die nu geintegreerd zal worden in de vuilnisophaaldienst, van de inheemse vrouwenorganisatie (nee, de gemeente heeft deze taak helaas niet op zich genomen, en was dan ook de grote afwezige tijdens onze actie). Op zaterdag 6 december zijn we naar Kaukira gegaan, aan de overkant van het meer, waar we hetzelfde gedaan hebben en daarnaast genoten hebben van het strand en een avondje film, bij wijze van ´excursie´.

Muziek en Dans

2009-12-23T16:22:00.002-06:00

Het Muziek en Dansfestival was de eerste activiteit georganiseerd door de Culturele Vrijwilligers, op 31 oktober. Helaas viel de avond letterlijk in het water door de regen, maar het mocht de pret uiteindelijk niet drukken, want op 2 november hebben we het feest vrolijk voortgezet en afgesloten :)

prijsuitreiking

geïmproviseerde versiering na een avond regen...

ranchero op het podium (alias de geleende vrachtwagen van de lokale GGD)

de jury in beweging

deelnemers van alle leeftijden!

laatste lokale producten

2009-12-23T16:17:00.003-06:00

koekjes van masika meel

masika noten (de Maya Nut)

gedroogde vis in Brus Laguna

een type wortel wat gebruikt wordt als natuurlijke kleurstof voor het verven van majao producten. Het stukje gele draad heeft de kleur van de wortel.

boombast wat ook als natuurlijke kleurstof wordt gebruikt

meer

2009-12-23T14:57:00.002-06:00

tasje voor mobiele telefoon (majao)

nog een handtas van majao

en nog een

ketting van zaden

masika meel (in Guatemala Maya Nut genoemd), een wilde noot, die sinds kort ´herontdekt´ is; je kunt er meel van maken om brood, koekjes e.d. van te maken, maar bijvoorbeeld ook thee van trekken. Het is een erg voedzame, volkorenachtige basis.

meer!

2009-12-23T14:49:00.002-06:00

handtasje gemaakt van ´majao´, een vezel van boomschors (Las Marias)

Cacao uit de zone Patuca

Tunu, ook een product van boomschors, waar o. a. ornamenten en tasjes van gemaakt worden

gesneden bordje, bootjes en kruisjes

gesneden schildpad en... tja, hoe heet zo´n beest in het Nederlands???

en meer

2009-12-23T14:40:00.003-06:00

Werkplaats van houtsnijwerker Rogelio de Jesus, in Rus Rus

Gesneden en beschilderde plaquette

Een opengewerkte peddel

houten kistje, gemaakt door Rogelio

Gebrande cashewnoten in Kaukira

en nog meer

2009-12-23T14:32:00.002-06:00

Schelp beschilderd door ´meester´ Arnoldo Pitar (Puerto Lempira)

Nog een ´Arnoldo´, die nu bij mij aan de muur hangt

Schilderij van Alder Rocher

Geloof het of niet, dit is het ´atelier´ waar o.a. de struisvogel, de armbandjes en kettingen vandaan komen...

Armbandje van kokos en schelp

Nog meer kunst...

2009-12-23T14:25:00.002-06:00

Armbandje van zaden en schelpen (Brus Laguna)

Ketting van zaden, stenen en een tijgertand (Brus Laguna)

Mandje van gerecycled telefoondraad

Een struisvogel van dennenappel en zaden

Hoedje gemaakt van dennenaalden

Cultuur en Ontwikkeling: Hoogtepunten 2009 in La Mosquitia

2009-12-23T14:08:00.002-06:00

Wat foto´s om te laten zien waar ik -in het kort- mee bezig geweest ben het afgelopen half jaar:

Ondersteuning van gemeentelijke cultuurcommissies die lokaal culturele en artistieke iniciatieven ontplooien (tenminste, dat is de bedoeling).
In kaart brengen van lokale kunst en artistieke talenten, en ook lokale natuurproducten, zodat het project ze mogelijk kan helpen met technische trainingen, het ontwikkelen van commerciële vaardigheden en het vinden van een markt om (meer) inkomen te genereren.
Opzetten van een groep van culturele vrijwilligers (jongeren) die allerlei activiteiten organiseren in Puerto Lempira. Mijn favorieten...

Sierraden van kokos, gemaakt door gehandicapte duikers in Puerto Lempira

Kettingen van gerecycled papier (opgerold en gelakt), van dezelfde duikers uit Puerto Lempira

Swa olie (cedro macho) geproduceerd in de zone Patuca (Wampusirpi, Brus Laguna)

Enthousiaste deelnemers tijdens een culturele bijeenkomst in Brus Laguna

Beëdiging van één van de zes gemeentelijke cultuurcommissies (Puerto Lempira)

Muziek en Dans

2009-10-27T17:50:00.000-06:00

Stilte op m´n blog betekent meestal drukte op m´n werk. Zo ook nu, en ik ben er eerlijk gezegd blij mee. De politieke situatie is weliswaar verre van opgelost, maar inmiddels al weer een paar weken lang redelijk kalm, en we kunnen doen dus weer wat we kunnen, zij het nog wel met enige onduidelijkheid over met name de financiële toekomst van e.e.a.

Maar intussen ben ik, na toch wel een dip door al die onzekerheden, weer enthousiast aan de slag. Het is me gelukt een groep jonge culturele vrijwilligers te vormen, die meteen begonnen met het organiseren van een muziek- en dansfestival. Aanstaande zaterdag is het zover, er zijn al bijna 20 inschrijvingen van met name jonge zangers en dansers. De halve gemeenschap is er bij betrokken (we lenen apparatuur van een school, lampen van het ziekenhuis, kabels van staatsbosbeheer, een zeildoek van de kerk, een trailer die als podium dienst doet van een aannemer, en ga zo maar door). De jury wordt gevormd door een aantal lokale beroemdheden, en we hebben heuse trofeeën laten maken. Echt een opkikker om te zien hoe je onverwacht dingen voor elkaar krijgt; ik ben erg benieuwd naar zaterdag.

In Puerto Lempira en omgeving heb ik de culturele en artistieke activiteiten redelijk in kaart gebracht; binnenkort hoop ik op reis te gaan naar een aantal omliggende gemeenten om daar hetzelfde te doen. Tegelijkertijd is het de bedoeling de gemeentelijke cultuurcommissies te ondersteunen, of al dan niet ´nieuw leven´ in te blazen. Een uitdagende klus, ook qua reis, want we zitten volop in de regentijd, en er zijn dagen dat Puerto Lempira een grote modderhoop is. ´k ga er in elk geval nog even flink tegenaan voor het kerstreces…:)

Mel

2009-09-23T09:57:00.000-06:00

Je zou zeggen dat ´ie ´t erom doet: was ik net van plan om weer eens naar Tegucigalpa te reizen, komt Mel ineens terug… zijn alle vliegvelden afgesloten, is er een uitgaansverbod van kracht (de hele dag) en zijn we weer terug bij af (al waren we daar eigenlijk al sinds 28 juni). De spanning wordt weer voelbaar, de interim-regering blijft ontkennen dat er problemen zijn, het verzet meldt de eerste doden en gewonden, en dat alles beheerst het gesprek van de dag, kortom volop politieke crisis.

Voorlopig blijf ik dus maar in Puerto Lempira; hier is het rustig en je merkt niet zoveel van de onrust. De meeste winkels zijn dicht, scholen en kantoren gesloten, en het verzet dat zich wilde organiseren, is door de politie tot de orde geroepen, maar kon desalnietemin toch een protestmars houden. De mailstroom van allerlei activisten is weer op volle gang, dus ik blijf goed op de hoogte… zou je denken, al weet ik soms echt niet meer wat ik nu wel en niet moet geloven; in de afgelopen maanden is Honduras behoorlijk gepolariseerd door de crisis, en er lijken maar weinig mensen met een enigszins objectieve blik de feiten te kunnen weergeven.

´k Heb nog wat achterstallige correspondentie en administratie, maar verder was ik eigenlijk wel klaar voor een nieuwe trainingsweek in Tegucigalpa en daarna een aantal veldtrips… En wachten er nog een aantal bijeenkomsten met verschillende organisaties, die nu met het uitgaansverbod niet publiekelijk naar buiten treden. Zo af en toe ga ik naar kantoor en doe wat kleine werkzaamheden, maar verder… probeer ik me niet te vervelen. ´k Heb nog een vertalingsklus voor MOPAWI liggen (altijd leuk), kijk spontaan TV-programma´s waar ik normaal nooit de tijd voor heb (en sinds een verbetering in de kabel service, heb ik gelukkig iets meer dan alleen de Hondurese zenders die vrijwel allemaal dezelfde propaganda blijven spuien), en ben in een dikke pil van Irving begonnen. Afwachten maar weer.

Aan de slag

2009-09-07T15:52:00.000-06:00

Tja, alles went, ook als je regering niet wordt erkend… De ´rust´ is min of meer weer gekeerd in Honduras, al blijven er geluiden over een mogelijke terugkeer van Mel, de stakingen met name in het onderwijs (maar die waren toch al ´normaal´) hebben een min of meer vaste vorm aangenomen (het is nu 3 dagen werken, en 2 dagen staken). Het verzet blijft actief, maar het gewone leven gaat weer door.

Zo kon ik eindelijk begin Augustus naar Tegucigalpa voor mijn inwerkperiode en eerste trainingen, een intensieve 1,5 week vol informatie… Inmiddels heb ik iets meer duidelijk wat de bedoeling is, en ben dus ook actief aan de slag. De bedoeling van het programma is, naast het versterken en ontwikkelen van cultureel beleid (momenteel erg lastig omdat de VN de huidige regering niet erkent), het bevorderen en versterken van lokale artistieke en culturele talenten en activiteiten. Dus doe ik allemaal bezoekjes aan kunstenaars, zangers, houtsnijders en andere creatievelingen. Erg interessant, ik kom steeds weer tot verrassende ontdekkingen (hoedjes van dennenaalden, creatieve gevangenen, gehandicapte duikers die van gerecycled papier sierraden maken etcetera) en ontmoet interessante mensen.

Daarnaast proberen we de lokale jaarmarkt te helpen met creatieve ideeën om het niet alleen een drankfestijn te laten zijn, wat nu meestal het geval is. En aan mij de taak een lokaal netwerk van culturele vrijwilligers te vormen, met passie voor creativiteit en cultuur. Kortom, genoeg te doen dus, vervelen doe ik me al lang niet meer!

Krausirpi

2009-07-16T14:13:00.001-06:00

Zoals te zien op de foto´s mocht ik er deze week eindelijk op uit, voor het eerst in mijn nieuwe functie. En een gelukje, want ik mocht gratis mee met een reisje van een aantal UNDP collega´s en de gouverneur van Gracias a Dios, al met al een redelijke delegatie. ´t Was een korte reis, maar meer reis dan ´werk´, we zijn in totaal bijna 3 dagen onderweg (water) geweest om in totaal zo´n 5 uur te kunnen vergaderen (op verschillende plekken) met lokale leiders.

Maandag vertrokken we naar Ahuas, via het meer van Karataska en Tangsin, om dinsdagochtend vroeg de rivier Patuca op te gaan, tot aan Krausirpi. Krausirpi is een tawahka dorp, voor mij nog onbekend terrein. We hebben er met een aantal lokale leiders gepraat over het departamentale ontwikkelingsplan, hun ideen daarover en uiteraard hun inbreng in culturele activiteiten, om ook hun etnische identiteit naar voren te laten komen in het departament gedomineerd door miskitos. Vervolgens daalden we weer stroomafwaarts, en overnachtten we in Wampusirpi.

Na een korte vergadering woensdagochtend keerden we terug naar Ahuas, en vandaar naar Puerto Lempira. Ik voelde me bijna onderdeel van een ´road(river)movie´, dagenlang in een bootje met dezelfde groep mensen… ´t heeft wel een band gecreëerd met een aantal mensen die ik nog niet zo goed kende, in typische Moskitia-omstandigheden: uren van felle zon, waarbij we allemaal verbrandden, maar ook tijden van flinke regen en uiteraard muggen, onder het genot van meegenomen chips, koekjes en water om de honger en dorst te stillen.

Het leek de afgelopen week wat rustiger te worden in Honduras, maar sinds gisteren is het weer onrustig. Er gaan geruchten over ´oproepen´ tot gewapend geweld, en Mel schijnt koste wat kost zaterdag het land in te willen, hetzij via een dialoog, hetzij via een ´andere weg´. Ik ben erg benieuwd hoe het nu gaat lopen; ik zou morgen naar Tegucigalpa vertrekken, maar heb al geen toestemming meer om te reizen…

Saai!

2009-07-06T08:41:00.002-06:00

Het laatste nieuws is feitelijk dat er nog steeds geen echt nieuws is. Mel heeft gisteren geprobeerd Honduras in te komen, maar dat is niet gelukt. Hij blijft dat echter willen, en de ´nieuwe´ regering blijft dat niet willen, dus het probleem sleept zich voort. De verontrusting neemt toe, en ook hier in de Mosquitia gaan mensen zich steeds meer organiseren, de meeste groepen tegen, maar ook een aantal voor Micheletti.

Persoonlijk heb ik niet veel ´last´ van de situatie, maar mijn werk ligt vrijwel helemaal stil, omdat ik als VN-medewerker niet mag reizen vanwege mogelijke veiligheidsrisico´s. En mijn job houdt juist ontzettend veel reizen in, omdat ik naar alle zes gemeenten van Gracias a Dios zou moeten om de lokale organisaties te ondersteunen en activiteiten te coordineren. In deze tijd had ik vrijwel alleen maar reizen gepland, en dat gaat nu allemaal dus niet door. Officieel mag ik van mijn werkgever niet eens de straat op, niet naar kantoor, niets.

In Puerto Lempira is de sfeer echter niet agressief of gevaarlijk, met uitzondering van de avondklok heb ik hier nog niet zoveel van beperkingen gemerkt. Hoe dan ook, het is frustrerend als je in je werk van alles wilt doen en je ´mag´ niet.... Al zou ik wel mogen reizen, het is ook lastig om culturele evenementen te plannen als je niet zeker bent over de voortzetting van de fondsen.... hoe meer Honduras in een internationaal isolement raakt, hoe meer toegang tot (internationale) fondsen, waaronder uiteraard die van de VN in gevaar komen. En da´s niet zo´n leuk vooruitzicht. Al blijven we hier hoop houden dat het toch nog goed komt en er een vreedzame oplossing komt zonder al teveel schade voor de bevolking. Het blijft afwachten...

Woensdag

2009-07-01T10:45:00.002-06:00

Tot nu toe weinig nieuws. Alle, maar dan ook alle nationale media, kranten, radio en TV zijn vol lof over de nieuwe regering, het leger wordt uitgebreid bedankt voor haar noodzakelijke ingrijpen en van een staatsgreep is geen sprake. Ik sprak gister een advocaat uit Tegucigalpa die de situatie als volgt omschreef: "We zijn in transitie naar een nieuwe regering, daarom is het nog wat rommelig hier..." Tja, het is maar hoe je het omschrijft.

Ook veel ´gewone´ mensen zijn mede door de eenzijdige mediaberichten, ´blij´ dat Mel eindelijk weg is, want nu wordt Honduras tenminste geen Cuba of Venezuela, zo is de redenering. Er worden jongeren gerecruteerd voor ´verplichte militaire dienst´ (die al jaren geleden afgeschaft was, maar goed, er worden wel meer wetten geschonden) en alles wordt omschreven als ´noodzakelijke maatregelen om de democratie veilig te stellen.´

De Organisatie van Amerikaanse Staten heeft de nieuwe regering nu een ultimatum van 72 uur gegeven om alles terug te draaien en Mel ´gewoon´ weer als president te erkennen. Zaterdag wordt hij hier verwacht, vergezeld door een aantal presidenten of vertegenwoordigers van de VN en/of de Organisatie van Amerikaanse Staten. Verder wordt er steeds harder gedreigd met een boycot en zijn al een aantal geld- en energiekranen dichtgedraaid, en ook de grenzen met El Salvador en Nicaragua zijn afgesloten. De nieuwe minister van Financiën zei zich echter geen zorgen te maken, want naar verwachting zal de internationale gemeenschap haar mening wel snel herzien...

Hier in Puerto Lempira zijn wat demonstraties geweest, maar met een relatief lage opkomst, zo´n 100 mensen denk ik, voornamelijk onderwijzend en medisch personeel die uitgesproken voor Mel en tegen Micheletti (de ´gorilla´) zijn. Interessant om te zien, zo´n mars vol typische populaire leuzen als ´het volk aan de macht´, ´soldaten naar de kazerne´, ´Volk Verenigt U´ en dergelijke en ook een vleugje humor: ´willen we Micheletti?´ ´Nee!!!´ ´Willen we Papaletti?´ ´Nee!!!´ ´Willen we spagetti?´ ´Nee!!!´

Het blijft dus afwachten, maar duidelijk is, dat hoe dan ook het land enorme verliezen gaat leiden. Het is moeilijk in te schatten welke ´kant´ de meeste aanhang heeft, maar ik acht het onwaarschijnlijk dat Mel ´gewoon´ weer de macht kan nemen. Het internationale isolement maakt de regering van Micheletti ook niet haalbaar op termijn... laten we hopen dat het met een sisser afloopt en de schade beperkt blijft...

Dag 1 na de staatsgreep

2009-06-29T17:19:00.002-06:00

Vandaag (maandag) begon de spanning voelbaarder te worden, ook hier in Puerto Lempira. Omdat de meeste nationale zenders uit de lucht zijn gehaald, zijn we ook hier afhankelijk van CNN, al is dat een luxe die in Tegucigalpa niet (meer) bestaat, daar is ook CNN geblokkeerd. Tja, soms is het een voordeel in een uithoek te zitten ;)

Vanochtend was er een oploop in het park van Puerto Lempira, waar met name onderwijzend personeel aan deelnam (die waren toch al 2 weken in staking, dus nu hadden ze wat te doen...). anyway, er werd opgeroepen tot een grote demonstratie morgen, waarbij ook leiders uit kleinere gemeenschappen verwacht worden. Iedereen is erg verontwaardigd en wil de wereld laten weten dat ze het absoluut niet eens zijn met de regering van Micheletti. Ook mensen die het niet eens waren met Mel en zijn ideeën, zijn over het algemeen niet blij met de huidige situatie, is mijn observatie hier in de Mosquitia.

Mensen voelen angst vanwege de aanwezigheid van militairen, ook hier in Puerto Lempira, al zijn ze hier naar verluid niet unaniem op de hand van Micheletti, hetgeen in Tegucigalpa wel het geval lijkt te zijn. De internationale gemeenschap heeft Micheletti tot dinsdag gegeven om ´op te stappen´, maar het is niet waarschijnlijk dat dat gebeurt. De weinige nationale zenders die in de lucht zijn, staan bol van de ´goede daden´ van de nieuwe regering, de een na de andere politiek analist wordt van stal gehaald om te bewijzen dat Mel een dictatoriale communist is... Tja, daar komen ze nu mee. De staatsgreep wordt in alle toonaarden ontkent, het was een ´noodzakelijk ingrijpen om de democratie veilig te stellen´. Verder gaat het gerucht dat de moeder van Mel zondag is overleden ten gevolge van een hart aanval toen ze het nieuws over haar ontvoerde zoon hoorde...

Ondanks de demonstratie van vanochtend is het hier redelijk rustig en gaat het leven redelijk gewoon door, al beheerst de staatsgreep uiteraard het gesprek van de dag. De winkels zijn gewoon open, we hebben de gebruikelijke (beperkte) service van electriciteit en wachten verder maar af. ´k Zal proberen m´n blog regelmatig te updaten.

Crisis

2009-06-29T10:02:00.001-06:00

Hoera, Honduras haalt het nieuws… Nou ja, hoera… Zondagmorgen is de president van zijn bed gelicht en naar Costa Rica gevlogen, en vervolgens heeft de parlementsvoorzitter zichzelf tot nieuwe president benoemd. Kortom, een staatsgreep en een politieke crisis, want de ´afgezette´ president wil uiteraard niet aftreden, en bovendien erkent de internationale gemeenschap de ´nieuwe´ president ook niet. Een korte impressie van wat hier aan vooraf ging…

De afgelopen maanden werd het nationale nieuws beheerst door de zogenaamde ´Cuarta Urna´, een ´vierde stembus´. In november zijn er nationale verkiezingen gepland, en de huidige (nu afgezette) president Manuel Zelaya, wil daar een ´vierde stembus´ plaatsen, naast de drie reeds gebruikelijke, 1 voor de president, 1 voor de parlementsleden, en 1 voor de burgemeesters. De ´vierde stembus´ zou zijn voor de vraag of de kiezer een verandering van de grondwet wil. Zelaya, in de volksmond ´Mel´, wil namelijk graag de grondwet wijzigen om te kunnen worden herkozen. In Honduras kan een president namelijk niet herkozen worden, en dus hooguit 4 jaar aan de macht blijven. De huidige grondwet dateert van de jaren 80, en is op zich niet ondemocratisch, maar Mel wil een nieuwe grondwet, ´van en voor het volk´, met inspraak van ´iedereen´. Een grondwet herschrijven is geen gemakkelijke en goedkope klus, want het parlement moet daarvoor ontbonden worden, en een nieuw ´tijdelijk´ parlement geinstalleerd worden om de klus te klaren. Kortom, een tijdrovende en dure klus, maar een arm land als Honduras leek zich die luxe te kunnen permitteren, temidden van een financiële crisis, een pandemie naast de chronische nationale problemen op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur om maar een paar sectoren te noemen.

Om zijn voorstel een populaire basis te geven, had Mel voor zondag 28 juni (gisteren) een zogenaamde ´consulta´, een soort volksraadpleging gepland. Niet een verkiezing of officieel referendum, maar een soort ´enquete´, uitgevoerd door het Hondurese Bureau voor de Statistiek (met dus veel meer kans op fraude, maar dat nam Mel voor lief). De vraag voor de bevolking was, of ze een ´vierde stembus´ wilden in november, oftewel een officiele raadpleging of de kiezen voor of tegen een nieuwe grondwet is. Ondanks het frauduleuze karakter van de geplande volksraadpleging van gisteren, was er niet echt sprake van een grote dreiging, maar de oppositie heeft zich met hand en tand verzet tegen de volksraadpleging, de rechter had de raadpleging zelfs illegaal verklaard. Mel wil van geen wijken weten, en zette zijn plan dapper door, totdat een staatsgreep zondagochtend daar dus een einde aan maakte. Het leger heeft hardhandig ingegrepen en de president onder schot gedwongen naar Costa Rica te gaan.

De huidige regering van Micheletti wordt gevormd door een elitegroepje aristocraten, die al decennia lang in het parlement zitten, en vrijwel unaniem de steun van het parlement hebben. Het leger steunt deze regering en moet de orde bewaken, wat o.a. inhoudt dat mensen die zich publiekelijk voor de ´cuarta urna´ hebben uitgesproken, gezocht worden. Vanmorgen in Puerto Lempira hoorde ik dat de burgemeester en de goeverneur van het departement bedreigd zijn en gezocht worden. Er is een nationale avondklok ingesteld, tussen 9 uur ´s avonds en 6 uur ´s ochtends mag niemand de straat op. Velen spreken van een ´terugkeer naar het militaire bewind van de jaren 80´.

´t Is lastig een gebalanceerde mening te vormen of een ´oplossing´ te formuleren, Mel is absoluut geen lieverdje, heeft een geschiedenis van illegale houthandel, is zeer waarschijnlijk betrokken bij drugshandel, de ´populaire´ steun voor zijn ´cuarta urna´ is deels ´gekocht´, en zijn grote voorbeeld is Hugo Chavez. Oftewel, de grote en unanieme steun van de internationale gemeenschap begrijp ik ook niet echt; Mel krijgt bijna de status van een martelaar. De staatsgreep is illegaal en een zware misdaad, maar ik heb ook niet zoveel vertrouwen in een terugkeer van Mel. Het alternatief, de huidige regering van Micheletti is nog minder hoopgevend doordat ze illegaal de macht genomen hebben, en bovendien geweld gebruiken door het leger in te zetten… ´t Is de vraag wat er nu verder gaat gebeuren, zowel op nationaal als internationaal niveau. De spanning is voelbaar bij iedereen, mensen organiseren zich, ook hier in de Mosquitia en gaan de straat op om te protesteren tegen de illegale regering en eisen de terugkeer van Mel; hier is de meerderheid vóór zijn terugkeer. Op nationaal niveau vind ik het moeilijk inschatten wat de meerderheid wil, alle media geven een gekleurd beeld: CNN is uitgesproken voor Mel, en de nationale media is uitgesproken voor de regering van Micheletti… Feit is dat het land momenteel in chaos ligt, en niemand weet wat er gaat gebeuren. Afwachten dus maar…

Water

2009-06-23T10:15:00.000-06:00

Water is van levensbelang, we weten het allemaal, maar je wordt er pas echt bewust van, als je het niet hebt. Zoals met zoveel dingen…

Een aantal factoren heeft water een gezocht goed gemaakt in Puerto Lempira. Tot voor kort functioneerde er een beperkte publieke waterleiding, die zo´n 3 keer per week een paar uur haar ´abonnees´ van water voorzag. Als het systeem werkt, komt er dus op gezette tijden water uit de kraan, wat meestal opgevangen wordt in een bassin naast het huis. Voor de meeste huishoudens is de hoeveelheid water echter niet genoeg, en daarom hebben veel huizen een waterput, vaak ook gedeeld met meerdere huishoudens. Het publieke waterleidingssysteem is echter al weken niet meer functioneel, om onduidelijke redenen, en de droogte van de afgelopen maanden heeft een heel aantal putten doen ´opdrogen´.

Zo ook de put die ik met mijn buren deel. Tot voor kort kon de huisbaas af en toe een watertank vullen, vanuit de put met een electrische pomp, waardoor er dan water uit de kraan in huis kwam. Maar de afgelopen weken zijn de buizen van de pomp ´te kort geworden´, en kunnen we alleen water halen met een emmer aan een lang touw. Met mijn eenpersoonshuishouden valt het voor mij nog redelijk mee, zo om de dag vul ik een teil met emmertjes, maar de meeste van mijn buren wonen in dichtbevolkte kamers, moeten luiers wassen, kinderen onderhouden en kweken dus nog meer armspieren. Bijkomend probleem is dat een put niet vanzelf ´schoon´ blijft, een put heeft onderhoud nodig, in de zin van wandversteviging, af en toe uitdieping en soms reiniging van het water met chloor. Onze huisbaas heeft zich helaas niet zo trouw van deze taak gekweten, waardoor onze emmertjes een roodbruine kleur vertonen…

Gepurificeerd drinkwater is vrijwel altijd te koop in Puerto Lempira, dus direct gevaar voor de gezondheid is er niet, al worden huid en haar niet echt beter van wassen met een zanderig watermengsel. En gelukkig heb ik de hulp van een vriendin die mijn kleren wast met water uit de put bij haar huis, die wel schoon is, zodat mijn kleding niet langzaam maar zeker egaal van kleur wordt.

Er is een levendige handel onstaan in water uit nabijgelegen beekjes en plassen, wat wel schoon is; een aantal ondernemers met grote auto´s en tanks verdienen zo geld aan de waterschaarste. Gelukkig regent het inmiddels af en toe, waardoor het waterniveau stijgt en de putten weer langzaam voller worden.

UNDP

2009-06-15T17:38:00.000-06:00

Er is weer een kogel door de kerk: vandaag, 15 juni ben ik als UN-Volunteer begonnen in Puerto Lempira. Al sinds oktober vorig jaar zat ik in een sollicitatie-procedure voor de functie van coordinator van een cultureel programma hier in de Mosquitia; na veel en vaak uitstellen van de procedure, onduidelijkheid over de voortgang van het programma en onzekerheid over het feit of ik als ´buitenlander´ wel op die post pas, is er dan toch besloten dat ik het mag gaan doen. En ik ben er echt superblij mee! Het wachten is de moeite waard geweest, en mijn enthousiasme ben ik in elk geval nog niet kwijt, ik heb er echt enorm veel zin in!

Wat ga ik doen? Veel ´zal ik nog wel zien´, maar de context is ongeveer zo: UNDP heeft een programma over culturele identiteit en ontwikkeling in een aantal zones van Honduras, met name in gebieden waar nog (deels) inheemse bevolking woont, waaronder de Mosquitia. De Mosquitia, ofwel het departament (provincie) ´Gracias a Dios´ is opgedeeld in 6 gemeenten, en in alle 6 gemeenten zijn onlangs ´culturele raden´ samengesteld, onder één departamentale raad. De bedoeling is dat deze ´raden´ culturele activiteiten gaan bevorderen, organiseren en coordineren, maar ook in relatie met ontwikkeling. Dus niet alleen lokale culinaire hoogstandjes, dans en zang, maar ook bijvoorbeeld publicaties in inheemse talen (misquito, tawahka, pech, garífuna), en ontwikkeling van kunsten die hier nog niet zo ´gebruikelijk´ zijn: grafische kunst bijvoorbeeld. De bedoeling is lokale ´bronnen´ te gebruiken, maar ook professionele begeleiding (cursussen ed.) te bieden, exposities, competities, evenementen etcetera te organiseren. Dit alles als onderdeel van ontwikkelingsplannen en alternatieven voor met name de jeugd. Mijn rol zal zijn de recent gevormde raden te begeleiden om lokale initiatieven ondersteuning te kunnen bieden, en bijvoorbeeld uitwisselingen of trainingen mogelijk te maken of projectvoorstellen te (helpen) schrijven.

Ik word gecontracteerd als ´VN-vrijwilliger´ en werk direct voor UNDP hier in Puerto Lempira, waar ook mijn standplaats is, wat één van mijn wensen was. Wel zal ik veel reizen in de Mosquitia (maar da´s mijn hobby) en ook af en toe naar Tegucigalpa, omdat ik onderdeel vorm van een nationaal netwerk. Mijn contact met MOPAWI zal niet helemaal verdwijnen, naast het feit dat ik in hetzelfde ´veld´ werk, help ik ze met het jaarverslag. Of ik dit alles ook zal kunnen blijven combineren met de Engelse lessen aan de kids... valt nog maar te bezien.

Groot nieuws dit keer dus, wie weet een volgende keer wat meer concreet over wat ik nou echt doe...